31 Aralık 2025 Kayıt Dışı İktisat – Günlük Ekonomi Bülteni

Evet, herkese bir kez daha merhabalar. Bugün 31 Aralık 2025 günlerden Çarşamba. Günlük kayıt dışı iktisat sa bültenine hoş geldiniz demiş olayım. Bugün biraz daha farklı bir ortamdayım. Gördüğünüz gibi çalışma odasındayım. Evimdeki eee dün daha farklı bir ortamdaydım. Bugün yılın son günü. 31 Aralık 2025 ve şey yılbaşı gecesi öncesi belki çoğunuz kutlama hazırlığındasınız ama tabii ekonomi tatil yapmıyor hala. biraz durağan gidiyor açıkçası son birkaç gündür ama tam da tatil yapmıyor. Tam tersine dün gece önemli veriler açıklandı. Bugün de hatta bazı veriler gelecek ve bu veriler aslında bize 2026’ya nasıl bir ekonomik tabloyla girdiğimizi gösteriyor. Biraz da olsa bugünkü bültende üç ana başlık belirledim. Birincisi dün açıklanan kısma ayı iş gücü verileri ki dün bahsetmiştim yayında açıklanacak diye. İşsizlik yü eee 8.6 çıktı ama asıl hikaye bu rakamın arkasında gizli. Gene dün bahsetmiştim. Geniş tanımlı işsizlik hala %29’un üzerinde. Yani neredeyse her ü kişiden bir tanesi işsiz ya da eksi istihdam edilmiş ya da iş aramaktan vazgeçmiş durumda. Eee, ikincisi Fed’in toplantı tutanakları açıklandı. Amerikan Merkez Bankası Fed’in Amerikan Merkez Bankası’nın kendi içindeki tartışmalar su yüzüne çıktı. Enflasyon mu daha büyük risk, işsizlik mi? Üyeler arasında ciddi görüş ayrılıkları var. Üçüncüsü de cebimizi doğrudan ilgilendiren haberler. İşte yeni yılda vergi ve harçlar artıyor. Bugün sabaha karşı resmi gazete yayınlandı. Cumhurbaşkanı indirim hakkını kullandı. biraz daha yeniden değerleme oranı %25’ler civarındaydı. Onu 18’e çekmiş gibi gözüküyor. Ama köprü, otoyolu ücretleri vesaire bunların hepsi bu oranda artacak. Türk için Türkiraştırması da geldi. Bundan da belki bahsedebiliriz. Şimdi öncelikle iş gücü piyasasını konuşalım. Dün TÜK açıkladı bunu. Mevsimsellikten arındırılmış işsizlik oranı kasımda %8.6 oldu. Mevsimsellikten arındırılmış demek bilmeyenler için yani biliyorsunuz yazın tarlalar çalıştığı için mesela tarımsal istihdam artar vesaire. O bir mevsimsel döngüsü var istihdamın. ondan arındırılmış. Yani o mevsimsel döngüsünü bir şekilde istatistsel olarak bunu yapabiliyorsunuz. Yöntemlerine de şimdi girmeyelim ama bunların arındırdığınız işsizlik oranını açıkladı. Eee Ekim’de 8.5’ti. Kasım’da 8.6 olmuş. 0.1’lik bir artış var. Çok düşüklenebilir. Yani fena değil. Tekaneli işsizlik diyebiliriz. Enflasyondan farklı olarak tekaneli. Ama tabii resmin tamamına baktığımız zaman farklı bir sonuç var. TK’in veri setinde. Eee bir de e altıl iş gücü oranı denen bir gösterge var. Dün biraz bahsettim. bu dar tanımlı işsizlerin yanına şu grupları da ekliyor. Birincisi mesela zamana bağlı eksik istihdam. Yani işi var ama istediğinden az çalışıyor. Parttime çalışıp full time iş arayan insanlar mesela. İkincisi potansiyel iş gücü. Yani aktif olarak iş aramıyor. Bıkmış artık ama iş bulsa çalışacak durumda olanlar. Bunlar genelde umudunu kesenler oluyor. Dediğim gibi iş aramaktan vazgeçmiş olanlar oluyor. İşte bu geniş tanımlı işsizlik yani altıl iş gücü oranı kasımda %29.1 olmuş vaziyette. Bir önceki ay %2 29.6’ymış 6’ymış bu arada. Yani 0.5 puanlık bir düşüş var. İyi haber gibi gözüküyor ama tabii hala %29’un üzerindeyiz. Bunu da hatta somutlaştıralım. Türkiye’de çalışabilir yaştaki her 100 kişiden 29’u ya işsiz ya eee eksik istihdam edilmiş ya da iş aramaktan vazgeçmiş durumda ki bence yüksek bir rakam bu. Eee ki %32’lere kadar çıkmıştı yılın ilk yarısına. Şu anda tarihi zirvesi oydu. Şimdi biraz gevşemiş gözüküyor ama hala normalin çok üzerinde. Bir de istihdam ve iş gücüne katılım oranları açıklandı. İstihdam oranı %49.2 2 iş gücüne katılım oranı %53.8. Ne diyor bu rakamlar bize? Çalışma çağındaki nüfusun yarısından azı fiilen çalışıyor ve bu oranlar 2024’ten beri neredeyse hiç artmıyor. Yatay seyrediyor. Normalde demografik sebeplerle mesela bu oranların artması lazım değil mi? Genç nüfus iş gücüne katılıyor, kadınların iş gücüne katılımı artıyor vesaire ama son 2 yıldır bu artış durmuş vaziyette. Bu da aslında ekonominin yeterince istihdam yaratamadığını göstergesi. Aslında özetle şunu söyleyebiliriz. Yani resmi işsizlik rakamları düşük görünüyor ama iş gücü piyasasının genel tablosu çok olumlu değil açıkçası. İstihdam artmıyor, katılım artmıyor, gizli işsizlik çok yüksek. Bir de tabii bu rakamlara güven var mı meselesi de var. Yani enflasyon rakamları sorgulanıyor Türkiye’de ama sadece enflasyon rakamları sorgulanıyor. İşsizlik, büyüme rakamlarının sorgulandığını maalesef hiç görmedim. Eee o da işin tuhaf tarafı. Yani tabii ki ben bunlar yanlıştır, hataldır vesaire falan demiyorum ama yani enflasyon rakamlarını sorguluyorsak bize ters geliyorsa mesela işsizlik rakamları neden gelmiyor diye de sormak da lazım aslında. Şimdi okyanusun ötesine geçelim isterseniz. Dün gece çünkü Fed’in aralık toplantısına ait tutanaklar da yayınlandı. Eee bu tutanaklar karar metninin arkasındaki tartışmaları gösteriyor bize. Hatırlayalım Fed Aralık toplantısında faizi 25 bas puan düşürmüştü. Eee ama oylama ilginçti. Yani iki üye faizin hiç indirilmemesi gerektiğini söylemişti. bir üye 50 bas puanlık daha büyük bir indirim istemişti. Yani Fed içerisinde bir görüş ayrılığı vardı ve tutanaklar aslında bu ayrılığın nedenini bize ortaya koyuyor. Yani politika yapıcıları arasında asıl risk ne konusunda pek bir uzlaşı olmadığını görüyoruz. Bir grup diyor ki Fed’de enflasyon hala yüksek. Haksız da sayılmazlar belki bilmiyorum ama temkinli olmalıyız. Faiz indirimlerini yavaşlatmalıyız. Diğer grup diyor ki iş gücü piyasası zayıflıyor. İşsizlik artabilir. Faiz indirimlerine devam etmeliyiz. Eee, yani bu tabii şey bir ayrım anlamına geliyor. Yani FID’in aslında önümüzdeki dönemde ne yapacağı tamamen verilere, veri bağımlısı eee, olmasın hareketle verilere bağımlı olacak. Enflasyon yükselirse indirimler durabilir. Hatta belki faizi bile tekrar artırabilirler. İşsizlik yükselirse indirimler hızlanabilir. Yani ciddi bir belirsizlik olduğunu gösteriyor aslında. Türkiye’yi neden ilgilendiriyor bu? Çünkü birincisi Fed faiz indirirse dolar zayıflar. Gelişmekte olan ülke paralarına Türk lirası da dahil malum. eee, pozitif etki yaratır. Ama Fed’in kararları tabii bir de ikincisi küresel risk iştahını belirliyor. Yani Fed şahin durduğunda, faiz indir indirmekte tereddüt ettiğinde veya indirmeme sinyali verdiğinde gelişmekte olan bizim gibi ülkelerden para çıkışı olabiliyor. Şimdilik piyasalar bu tutanakları sindirmeye çalışıyor. Yeni yıl olduğu için de birazcık sığ bir piyasa var. Dolayısıyla şey ama dün gece mesela işte SP500 dediğimiz o Amerikan borsa endeksi %0.1 düştü. 10 yıllık Amerikan tahvil faizi %4.13’e çıktı. Yani çok sert hareketler değil ama belirsizliği fiyatlayan şeyler bunlar. Bir de artık son olarak cebimizi ilgilendiren haberlere geçelim istiyorsanız. Yeni yıllla birlikte biliyorsunuz bir dizi zam ve vergi artışı devreye giriyor. Dün resmi gazetede yayınlanan Cumhurbaşkanı kararına göre 2026’da uygulanacak vergi ve harçlar arttırıldı. Normalde bu artış yeniden değerleme oranı denen bir rakama göre yapılıyor biliyorsunuz ki bu yıldaki oran da %25.49’du ama eee cumhurbaşkanının bunu eee işte %50 arttırıp azaltma yetkisi var. eee, azaltma yönünde kullanmış bunu ki kullanmıyordu birkaç yıldır bunu. Eee, dolayısıyla %18.95 olarak belirlemiş. Yani motorlu taşıtlar vergisi, işte noter harçları, pasaport harçları, trafik cezaları gibi kalemler bu oranda artacak. Bunun yanı sıra Karayolları Genel Müdürlüğü de köprü ve otoyol ücretlerini %19’ile 25 arasında değişen oranlarda artırdı. Yani yarından itibaren köprü ve otoyol geçişleri daha pahalı olacak. Tabii özellikle nakliye maliyetlerini, dolayısıyla tüketici fiyatlarını etkileyecek bir kalem biliyorsunuz. Bir de Türkiş’in sendikalarının en büyüklerinden bir tanesi işçi sendikalarının malum. Açlık ve yoksulluk sınırı araştırması geldi. Ankara’daki gıda fiyatlarına göre yapılan bir hesaplama bu. 4 kişilik bir ailenin açlık sınırı, açlık diyorum 30.143’e yükseldi. Yani burada kira yok, fatura yok, ulaşım yok, giyim yok. Sadece aç kalmamak için gereken paradan bahsediyoruz. Eee, gıda fiyatları Aralık ayında %1.1 aylık bazda artmış gözüküyor. Yıllık artış %43. Yani bir yıl önce 100 liraya yaptığınız bir gıda sepeti yani tabii ki birebir aynı olmak zorunda değil ama ortalama olarak 143 lira diyebiliriz. Ki bu rakamları asgari ücretle karşılaştıracak olursak aslında asgari ücretin eee şu anda 28.075 lira olan eee seviyesi açlık sınırını karşılamaya yetmiyor. Kaldı ki bu 28.075 lira Ocak sonunda ödenecek. E ocak sonunda muhtemelen bu açlık sınırı bir tık daha artacak. Ayrıca %3 eee tamamlayıcı emeklilik sistemi kesintisi yapılacak. daha da uçurum arttıracak vesaire vesaire. Yani asgari ücret 4 kişilik bir aileyi aç bırakmaya yetmiyor. İki asgari ücret de 4 kişilik bir aileyi yoksulluktan yoksulluğun üzerine çıkartmaya yetmiyor. Öyle söyleyelim. Piyasa tablosuna bakarsınız. Yani dolar gene işte 423 lira arasında, euro 501 lira arasında diyelim. Sepet kur 46-47 lira arasında. Dünden beri çok büyük bir hareketlenme yok. Piyasalar sakin gözüküyor. 2 yıllık gösterge tahvil faizi 3688’e düşmüş. Haftalık bazda 64 bas puan düşmüş. 5 yıllık 3326 eee Amerika’nın 10 yıllığının 4 küsür civarında olduğunu söylemiştim. Hani onunla karşılaştırabilirsiniz tabii ki. Eee yani Merkez Bankası’nın faiz indirimlerine devam edeceğini fiyatlıyor bu tahvil faizleri. Bunu söyleyelim. Yani kredi faizlerine de yansıyabilir belki önümüzdeki dönemlerde. Tabii o biraz BDDK’nın vesaire iznine ve işte regülasyonları ne kadar gevşek tutacağına da bağlı. CDS’in düştüğünü söylemiştim. Dün de söyledim. risk algısı olumlu seyrediyor şu anda. Eee, böyle yani bugün ve yarın ne takip edeceğiz diye sorabilirsiniz belki. Bir de onu konuşalım kısaca. Eee, bugün Kasım ayı nihai dış ticaret verileri açıklanacak. Önceki verilere göre Kasım’da 7.8 milyar dolarlık bir dış ticaret açığı vardı. Yani geçen yılın aynı ayına göre 0.3 milyar dolarlık bir artış. Eee, 12 aylık birikimin dış ticaret açı ise 91.3 milyar dolara ulaşmış vaziyette. Eee, bu yüksek bir rakam ve cari açığın ana kaynaklarından bir tanesi. Yarın 1 Ocak malum piyasalar kapalı ama İstanbul Ticaret Odasıın Aralık İstanbul’da enflasyonu açıklanabilir. Belki ikisine de kalabilir. Bu önümüzdeki hafta açıklanacak resmi TÜFE için bir öncü gösterge oluyor biliyorsunuz. 2 Ocak Cuma günü de e ISO eee Türkiye imalat sanayi PMI yani purchasing manager index yani işte satın alma müdürleri endeksi dediğimiz İstanbul Sanayi Odası’nın o endeksi açıklanacak. Aralık ayı öncü dış ticaret verileri gelecek. Malum bu PMI dediğimiz hani öncü gösterge yani satın alma müdürleri endeksi imalat sanayinin genişleme mi daralma mı gösterdiğini anlatan bir endeks. 50’nin üzeri 50’yi bas puan olarak alıp 50’nin üzerini genişleme 50’nin altını eee daralma olarak görüyorlar ki Kasım ayında 48.0’dı. Yani 48 de daralma bölgesindeydi. Yani aralıkta ne olduğunu göreceğiz. Eee yılın son günü bu şekilde. Eee yani bir de şeyi de söyleyeyim size. Eee önümüzdeki yılın yani bu benim tahminlerim değil. Bu arada güvendiğim bir özel bankanın ismini vermeyeceğim. Ekonomik araştırma biriinin tahminleri eee önümüzdeki yıl sonu için büyüme, eee, TÜFE, dolar kuru ve euro kuru tahminlerini söyleyeyim. Bir de hatta politika faizi tahminlerini söyleyeyim. Tabii bu tahmin yani Türkiye gibi ülkelerde tahminler maalesef kolay kolay tutmuyor yani onu da söyleyelim ama eee, tahmin şunu söylüyor. Eee, büyüme %4.26 için. TÜFE yıl sonu 23. Eee, yıl ortalaması 26.3. eee, yıl sonu dolar kuru 2026 sonu için beklenti 50.4. Yani, eee, tabii bunda dediğim gibi hani bunlar, eee, kesinlikle ve kesinlikle bunu şey gibi düşünmeyin. Eee, illaki olacak diye düşünmeyin. Sonuçta bu mevcut koşullar altında yapılan en iyi tahmin. Yani bu yıl çok biliyorsunuz hem siyasi hem jeopolitik hem ekonomi pek çok gelişme oldu. Bunları öngörmek mümkün değil. Özellikle bizim gibi ülkelerde Euro kuru için tahmin ise eee, bakalım 55. 8 olmuş. Euro Avrupa Euro dolar paritesi için de 1.19 e tahmin etmiş arkadaşlar. Politika faizi içinde yıl sonu politika faizi içinde yani Aralık 2026 itibariyle gerçekleşecek politika faizini ise % 28 olarak e tahminlemişler. Dediğim gibi bu yani seçim olur olmaz eee siyasi bomba bir gelişme olur olmaz biz pek çok şeye bağlı. Yani bunları öngörmek dediğin gibi bizim ülkelerde maalesef mümkün değil. Açık konuşayım. Ben ben tabii pesimist olarak yani karamsar bir insan olarak görebilirsiniz beni. Eee saygı da duyarım ama ben açıkçası çok eee olumlu değilim ülkemizin gidişatından. Hani olumlu şeyler olacağını da 2026’da inanmıyorum. Umarım yanılırım. Çok isterim yanılmak. Ama dediğim gibi benim kötümser bir bakış açım var. En azından siyasi anlamda çok iyiye gitmeyecek. Ekonomik anlamda siyasi kadar kötü olmayabilir. Çünkü para her zaman siyasete bakmıyor biliyorsunuz. Bazen bakıyor, bazen bakmıyor. Ama siyasi açıdan ben çok güzel günler göreceğimize olan inancım yok. Umarım yanılırım. Çünkü eee yani aynı toplumda yaşıyoruz, aynı ülkede yaşıyoruz. İçinde yaşadığım ülkenin tabii ki mutlu, huzurlu ve müreffeh bir ekonomiye sahip ve müreffeh bir ülke olmasını, eee, siyasi özgürlüklere sahip bir ülke olmasını tabii ki isterim. Çok isterim. Eee, şahsen. Olur olmaz bakalım göreceğiz. Şimdilik burada, eee, noktalamış olayım yayını. Eee, yarın muhtemelen bu günlük yayını yapmam çünkü resmi tatil 1 Ocak ama 2 Ocak Cuma günü yani önümüzdeki sene yeniden görüşürüz. O espriyi de yapmış olayım. Seneye görüşmek üzere diye. Teşekkür ediyorum destekleriniz ve eee, işte izlediğiniz için diyelim kanalı. E, görüşlerinizi, yorumlarınıza tabii ki de her zaman bekliyorum. Hatta burada da bakalım yani eee bir soru vesaire var mı diye. İşsizlik rakamları da sorgulanıyor. Büyüme sorgulanmıyor. Evet doğru olabilir. Yani işsizlik en azından o altıl işsizlikte olduğu için hani kimse gerçek işsizliğe 8 buçğa değil de işte o 29’a daha ziyade belki bakıyor diyebilirsiniz. Eee büyüme sorgulanmıyor. Evet katılıyorum. Eee Endonezya’dan selamlar. Size de selamlar. Eee onu da görmüş olalım. Günaydın. Günaydın. Kolay gelsin mesajları var. Seneye görüşürüz mesajları var. Altın düzeltme yapar mı hocam? Eee, yani şimdi tabii ben yatırım tavsiyesi vermemek için elimden geleni yapıyorum ama zaten yapıyor görüyorsunuz. Eee, yani bu, eee, buradaki biraz hani işte şu anda hani bir uçtu uçtu yani uçtu uçtu demeyeyim de yükseldi. Bayağı bir ciddi yükseldi ama sonrasında hem gümüş hem altında bir düzeltme gördük aslında. Ya durması bile bir düzeltme aslında öyle söyleyeyim bence. Eee, yani bu seviyelerde birazcık bence kalacaktır eee diye düşünüyorum. Gümüş için de benzer düşünceye sahipim. Altın için de tabii şahsi düşüncem. kendi yatırımlarımı ben o şekilde değerlendiriyorum ama eee size tavsiye yapmıyorum. Siz lütfen eee şey yapın yani günlük veyah hatta dakikalık, saatlik takip edin. Bir de sadece ekonomik verileri takip etmek yetmiyor bu tip şeylerde. Özellikle şu anda dünyanın içinde bulunduğu jeopolitik o düzen değişimi aşamasındayız hakikaten. Yani değil mi? Burada Çin’in gümüşün altının yükselişine yönelik bir beklentisi ve buna yönelik bir eee politika dizaynı söz konusu. Batılı ülkelerin biraz daha hani finansal sisteme olan yıpratıcı etkisi nedeniyle bankaları çökertme potansiyeli var. Çünkü ciddi ciddi altın ve gümüşü tutmaya yönelik eee ne diyelim işte şeyleri var. Eee çabaları var. Ekonomi politikasını buna göre dizayn etmeye çalışıyorlar. Ya burada sadece ekonomik hani sadece böyle ekonomiye bakarak, sadece verilere bakarak, sadece istatistiğe bakarak, sadece teknik göstergelere bakarak bir şey söyleyemezsiniz. onu söylemeye çalışıyorum. Yani burada siyaseti de okumak lazım. Siyaseti de gün ve gün an ve an takip etmek gerekiyor diye düşünüyorum. Burada noktalayayım. 2 Ocak Cuma günü biraz daha bunları konuşuruz. Eee beni dinlediğiniz için ve ilginiz için çok teşekkür ediyorum ve hepinize eee iyi günler diliyorum. Görüşmek dileğiyle.