Asgari Ücret, İşsizlik, Kamu İstihdamı ve Kayıt Dışılık

çok karışık zaten Herkese merhaba Bu yayında geçtiğimiz yayında bahsettiğim ve Türkiye Ekonomi Kurumu tarafından düzenlenen uluslararası konferansta sunduğum çalışmayı anlatacağım elimden geldiğince ve kısa bir şekilde Tabii önce ben çalışmayı paylaşayım İngilizce soru şu çalışmayı yani İngilizce bir yerde yayınlamayı düşünüyorum bittikten sonra şu anda bitmiş bir çalışma ortada yokken daha henüz bir makale olmadı yayında olmadı zaten devam ettiğini çalışma çalışmamda başlayalım meşale yani asgari ücret işsizlik ve kamu istihdamı kayıtlı şeklinin rolü zaten çok konuşulan şey Türkiye’de zaten çok konuşuluyor asgari ücret artışları veya Sude değişimi genelde artıştır bizde enflasyona verenler bazen Enflasyonun üzerinde biliyorsunuz yakın zamanda oldu yani açıklanan enflasyon değilim en azından Asgari ücretin artışı işsizlik doğururmu kişi zaten bu ben genelde böyle Bihter Gotik saçlar ne yapacaksın değiştirirken bu birinci sınıf seviyesini anlatan nefret kitaptan bahsederek yani işte oradaki ağaçlara ellerinden işgücü piyasasında asgari ücret artışı işsizliği arttırır diyor neo-klasik saçlar ve yaşanan komik Sen Oysa böyle değildi var hakikaten de gerçekten de bunun böyle olmadığını önüne geleni yapıyor böyle söylüyorum çalıştırmamak beraber Ya sadece menkül kitabında 101 serisi anlatılan İki saatte kalmıyor tabii ki ama neyse diyelim ki bunu söyleyen birileri var ki var zaten yalan da değil böyle midir tartışılamaz zaten bu kayıt şekli sahte de birkaç kez Sen tek başıma zannedersem cemaatle beraber asgari ücret artışları yaşandığında Türkiye’de bunu olası etkilerini tartışırken biraz bundan da bunun teorisinden ve arkasında yatan teorik ve arka planlar birazcık bahsettik elimizden geldiğince burada mevzuyu mevzu tabi şöyle yani ilişkin mevzu asgari ücret artışı işsizliği arttırma meselesi var Artı işte Tabii bir de bu Ben genelde şehitleri varsa yani asgari ücret işsizlik tartışmaları sırasında gözden kaçırılan bir olgu bütün Bu tartışmalar da kamu istihdamı Türkiye’deki kamu istihdamı var Her ne kadar o istediklerin altında da olsa artık yine gözden kaçırılan başka bir oldu asgari ücret işsizlik arasındaki ilişki tartışmalarında O da kayıtlı şekilde bir kayıt dışı istihdam özellikle Ebu kayıtdışı istihdam ve kamu istihdamını gözünü almayan bir asgari ücret işsizlik dişi çalışması eksik kalacaktır bunu önceki uygulamak gerekiyor bu çalışmada zaten ki bunda burada ilk altına getiren kişi ben değilim Onu da söyleyeyim yani Bu pasta kitaba kan ya yıkama istihdamının önemli pasifiyle bakan Avukat dönemiyle beraber bir de kayıt dışı istihdamın önemine bakalım tek çalışma bizim kadarıyla o yüzden zaten yeni çalışma bütün Ben de bunu bu konuyu düşündüm ve çalışmak İstedim açıkçası Dediğim gibi daha bitmiş bir çalışmayı Sadece kısaca özet bulgularından annenin nasıl bir ve arka planda nasıl bir model çatısıyla bunu yaptığından bahsedeyim Az önce birkaç gözlemle başlıyoruz ya Türkiye’deki işgücü piyasasının üç tane özelliği vardır başka bir çok özelliği olabilir de bu konu bağlarında üç tane özelliği var kayıtdışı istihdam oldukça yüksek Özellikle o istediği ülkeler arasında en yukarıda nerdeyse 128 tarımda Tabi daha fazla gözetleme çıkarttığı zaman 118 düşüyor Ve ama yine de toplamda 128 yılan ya değişebiliyor özellikle yüzde 42 civarında bir Instagram’dan konuşuyor asgari ücret ve etrafında çok yakın seviyede ücretlendirilecek çalışıyorlar hepimiz bugün Asgari ücretli olacağız Sözde boşa Çıkmış zaten biliyorsunuz kamaştı tanesi o eski ortalamasının altında 113 civarındaki ortalaması yüzde on yedi buçuk olmuş ama yine de anlamlı bir kamerasıyla ama yüzden uçarsın halini anlamlı bir seviye bunu düşünmek gerekiyor şimdi biz burada ben burada ne yapıyor Biz zaten tek başına yaptığı çalışma Biz de belki de doğru değil Bu bir sürtme çiçek modeli arama eşleşme modeli diyelim Bu iş gücü piyasasının modellerinde kullanılan kısmı denge modellerinin ve bir uzantısı yani parçalı Kulübü modası dediğimiz genelde kuru bir parça yapılıyor yani işgücü piyasası dengede diğer piyasalarda tek bakmıyor ilçesi o model türü içerisine giren bir model çatısı kullanıyor öyle söyleyeyim ve asgari ücret var ve kamu istihdamı var modelde üç tane sektör var kamu sektörü var istihdam yapan kayıtlıydı Özel sektörde kayıt dışı özel sektör ve kayıt dışı kamu sektörü Yok ya Sen kayıt dışı kamu sektöründe bu Konferansı soğuduktan sonra kurtulmasını doktoru öğrencisi olan bir arkadaş insan gücüyle çalışmış insan Turalı ismini çıkaramadım tane O güzel bir yorumda bulundu Yani aslında kamuda bir Türkiye’de kayıtdışı istihdam var diye ve aslında yani yüzde iki buçuk seviyesini dedikleri ama en son rakamlar da artıyor ne dedi Yani evet varsa aslında yok benim modelinde ben kabul dakika ipli sistem kullanacağım onu söyleyeyim kayıt destek Limon Kabuğu da sadece model çerçevesinde ne zaman belki konulabilir de geldi ve ondan sonra bu modeli kuruyor bu tekniği kaynakların gelecek uzun uzun şimdi bu YouTube yayınladı ama veya işte bizi daha dinleyenler için diyelim izlemeden dinleyenler için ama iyisi sorma için böyle oluyor 3 sektörlü dediğim gibi İşte bu askeri ücretde var modeli carsidan da var kayıtdışı istihdam da var Ve sonra bazı Bu politika denemede deneyleri yapıyorum deyip olsa ekstremite politika deneyleri herhalde karşılığı anlamını mı hani şöyle olsaydı ne olurdu böyle olsaydın olduğunu tarz any Country takılan Siz dediğimiz yani asgari ücreti 120 arttırırsak ne olur askeri gücünü artırırken bir yandan kamu istihdamı tamamen kapatsak ne olur ya kamu istihdamında arttırıp askeri gücü atarsak ne olur gibi ve diğer politika deneyleri ve bunların sonucunda Tabi daha dediğim gibi bitmedi ha bir politik hareketi sunabiliriz diye düşünüyorum Tabii ki de deneyleri yapmalı her ne kadar bu parametreleri verilerle uyumlu şekilde kalibre etmek gerekiyor kalibrasyona tabi tutmak gerekiyor Onu da tabii Mümkün Mertebe yine işgücü piyasasına gelen verileri kullanmamız lazım orada Çünkü işgücü anketlerinden yararlanmayı düşünüyorum hala değer anlamış değilim yani şu anda sunumda yani Türkiye geneli Konferansı sunumunda kullandığım simülasyon analizlere Bu politika deneylerinde kullanılan parametre değerleri kalibrasyonu verirlermiş değerler değil ve literatürden başka makamlardan alınmış ve benim anlamlı olduğunu düşünerekten var Saydım değerler Dediğim gibi bunlar daha sonra ver ile uyumlu halde seçilecek bu değerler Türk stad kötü için işgücü anketlerinden yararlanarak iyi modelini arasına girmiyorum Moralin nasıl benzeri yani kayıt dışı istihdamsız versiyonunu Uykum gelmişti yayınlandı 2022’de Navarro o kadar ise ona bakabilirsiniz kayıtdışı istihdam Siz hali için kayıt dışı istihdam ekliyorum kayıt dışı istihdama ms1 iki tane özelliği var burada eklediğim yani kayıt düşünceli Özel sektör kayıtlı veya kayıpmış olabiliyor haliyle kayıtlı kayıtlı istihdam veya kayıtlı kayıtlı özellikle birbirinden ayıran bir şey olması lazım bunlardan bir tanesi işçi ararken ki katlandıkları maliyetler kayıtlı istihdam da bu daha fazla de varsayıyorum açıkçası birde asgari ücret ve istihdam etme zorunluluğu ve kayıt dışı İstanbul öyle bir durumuna göre biliyorsunuz zaten kayıt Asgari ücretin altında çalıştırılan çok sayıda kayıt dışı işçi var Mersin özellikle göçmen işçilere çantam konuşabiliyorsunuz ayda 300 500 lira lan işlerden bahsediyorum abi gene 300-500 olmasına gerek yok kayıt dışı Asgari ücretin altında olması yeterli olabilmesi En azından önüne illaki Tabii ki Asgari ücretin üzerinde kazanan kayıtlı istihdam edilen işçi de vardı tabii ki var ama en azından öyle bir sınır yok çok sıkıldık yok asgari ücretle istihdam etmek gibi kayıtdışı istihdam da o zaten bu döneceğiz Ama öyle sorayım Bu ayrıntıları geçelim Bence her şey geçiyor çok güzel yoksa bir yapmak istemiştim dengeyi tanımıyoruz vesaire estimation yani tahmin Opera ve tahminlerinizi henüz yok yaptım dört tane de ney var temelde bir tanesi askeri gücünü arttırmak ikincisi kamera istihdamını kalan kapatmak üçüncüsü kamu istihdamında ki istihdam kurallarıyla özel sektördeki istihdam kuralları eşitlemek bu program asistanlığında ki o işte beşeri sermaye gerektiğini artırmak anlamına geliyor birde asgari ücreti kayıtlı çiçeklerde de uygulama kendine bir Aslında kayıt dışılığı engel olmadığını Asgari ücretin En azından tamamen uygulanabilirliğini sağlamış alıyorsa Yani şu anda Mevcut durumda olmayan belki olabilirsiniz olan ama denemeler yekule politika Denemedim veya deneyleri adı mi Evet onu kayıt dışı değiştiren arasındaki ilişkiyi biraz indir aşağıda bakmaya çalışacağım onu da söylemiş olayım birkaç tane sonucu onları buldun mesela Asgari ücret yüzde yirmi arttırırsak Ne olur Sadece yapıyoruz başka bir şey dokunmuyoruz ücretlerde 106.1 lik artış oluyor işsizlik yüzde 1.1 artıyor bakımında askeri artışa neden oluyor ama daha sonra bunun daha farklı bir sonucu olacak göreceksiniz kayıt dışı istihdamda artış yüzde 5.3 kamu istihdamı tamamen kapatırsak da Devleti Çiğdem yapmazsa ücretler düşüyor işsizlik artıyor kayıtdışı istihdam artıyor Tabii ki beklendiği üzere kamu sektöründeki istihdam kriterlerine arttırdığımız zaman diyelim daha kaliteli hale getirdiğimiz zaman işte ücretlerde bir artış var işsizlikte değişmiyor e-kayıt istememekle artıyor kayıp asgari ücreti kayıtlı sektör o uyguladığınız zaman diye bir nevi asla kayıtlısın Önemli bir kısmını kapattığımız zaman kayıp ışıkları sadece asgari ücretin altında istihdam etmek Demek ki başka boyutlarda var birkaçını vesaire fal onları girmiyor Bu modelde asgari ücreti 40 istekleri de zorla uyguladığınız zaman diyelim ücretleri artıyor haliyle işsizlikte 604 buçuk Çünkü bir kısmı İslam edemeyeceğim Kredi sektör işlerin kayıt dışı istemez oluyor bu da böyle son olarak bir de şöyle bir en ilginç politika deneyi yaptık İki şehirden yapıyoruz burada bir asker götüreyim atreus ve kamerası tamamını yüzeyim arttırıyoruz n112 civarında şu anda Türkiye’de 13.2 sür ama içtik Ama bu eski ortalamasının altında işte birlikte ortalamasını Yaklaştır alım Oasis Oasis orta mısın civarına çekelim O zaman ne olur diye baktığımızda ücretler artıyor işsizlik artıyor evet hadi uyuyacağım işsizlik azalıyor ücretleri artıyor Kayıt dışı istihdamla bir miktar artıyor Ama bu işi mi Sen burada şey de var hani bir nevi kamu istihdam politikası ile beraber getirdiğiniz zaman askıcı artışını o zaman Aslında işsiz bir artış olmuyor bunu gösteren ilginç bir bulgu olduğunu düşünmüştüm zaten burada birazcık Oo kamu istihdamı işsizlik asgari ücret ilişkisine ışık tutan bir politik politika deney oldu bu abi Bir de bunu işte askeri kayıtdışılık da bağdaşmak hazır bu da hala kayıt çıkartıyor bir miktar da olsa evi yandı kayıt Işıklı işte belli böyle belki nasıl iyi mi idari düzenlemelerle tedbirlerle bir dengeleme yaparsak kayıtlı çıktı burada atlayabilir Aslında Ondan sonra ile deneyeceğim dediğim gibi hangi hala bu bir makale olmadığı için sadece kısaca birkaç bulgusu anlatmak istedim Konferansı anlattım Kaleden konferans sonunda gayet kısıtlıydı 15 dakikaydı zor e herkese at 15 dakikada Azra bak 4 sonucu vardı et bir kişi gelmediği için de uzak ağabey ama 15 dakika civarında Hemen taslaklarını yarısındaki onu sadece iki dakika süren kalmıştı hızlı almak zorunda kaldım neyse o onun ötesinde Eğer bu böyle burada kısaca anlatmak ve sizlerle paylaşmak istedim şimdi sözcüklerim kadar beğendiğiniz için teşekkür ederim hepinize iyi günler diliyorum