İran Savaşı Bitiyor mu? Hürmüz, Petrol Şoku ve Türkiye’de Dolar-Enflasyon Alarmı

Evet, herkese merhabalar, günaydınlar. Eee, hoş geldiniz. Öncelikle yavaş yavaş toplaşıyoruz. Eee, ben 20 geçe başlayacağız diye öngörmüştüm açıkçası yayına ama birkaç dakika gecikmeli oldu. Kusura bakmayın. 9 dakika kadar gecikmeli olmuş. 89 dakika kadar. Eee, şimdi başlayalım artık. Bugün 15 Nisan 2026, günlerden Çarşamba. E, ben Ceyun Egen, Profesör Doktor Cgin. Yine günlük gelişmeleri kısaca yorumladığım ve elimden geldiğince soruları cevapladığım bir canlı yayınla daha karşınızdayım. eee haftanın ortasındayız malum ama yine yoğun bir gündemin ortasındayız. Bugün hem dışarıda hem içeride konuşacak çok şey var. Öncelikle onu söyleyeyim. Dün salı günü işte piyasalarda görece olumlu bir hava vardı. Amerikan borsaları yükseldi. Risk iştağı arttı ama belirsizliklerle devam ediyor. O belirsizlikleri konuşacağız. Farklı bir şey yapacağım sadece bugün. Hızlıca önce bir ilk sorulara bakacağım. Ondan sonra yayına başlayacağım. Sonra yine tabii sonunda başka sorulara bakabiliriz. E motosikletin modelini soranlar olmuş. Yani Suzuki eee diye benini söylemiş markasını söylemiştim ama modelini söylememiştim. Eee ben Burkman demeyi seviyorum. Gerçi Burkman diyor satıcılar ama eee ben daha bir Almanca e şeyiyle Burkman demeyi daha çok seviyorum. Öyle söylemiş olayım. Suzuki Burkman veya Burkman ne diyorsanız artık. Eee bir ona hızlıca cevap vermiş olayım. Eee bir o vardı işte bir de OECD’de fiyatlar niye eee farklılaşıyor Türkiye’den diye. Evet. Yani buna küçük bir aslında farkla söylemek lazım orada. hani OECD’nin tamamında enerji fiyatları her yerde düşüyor diyemeyiz açıkçası. Eee ve yine tabii eee şu aslında OECD genelinde enerji enflasyonu Şubat’ta -0.6’ydı OECD genelinde. Yani ortalamada bir geri çekilme vardı. Eee Türkiye’de aynı dönemde tabii eee enerji enflasyonu çok daha yüksekti ama şimdi Mart ayında tabii onlarda da farklılaşacak durum. Tabii birkaç nedeni var burada. Yani orada tabii akaryakıtta vergi indirimi, fiyat desteği, işte tavan fiyat, geçici sübvansiyon gibi önlemler alan ülkeler var. E açıkçası yani eee Türkiye’de tabii işte sadece eee biraz vergi artışından almayarak işte biliyorsunuz EL mobil de buna destek olmaya çalışıyor ama sübvansiyon vesaire yok bizde. Eee onu söylemek lazım. Tabii işte dışa bağımlıyız. Pek çok O7D ülkesi dışa bağımlı enerjide. Eee yani böyle aslında tabii orada devlet doğrudan destek yaptığı eee ve fiyat tavanı uyguladığı örnekler var. Biz eee biraz daha açıkçası eee desteklerde bilmiyorum daha şey davranıyoruz yani tutucu davranıyoruz. Hani öyle söylemekte fayda var herhalde. Bir de önereceğiniz kitapla ilgili bir şey vardı başta. Yani asıl kitap öneriyorum elimden geldiğince pek çok yayında. Eee ama eee yani çünkü yayınları hazırlarken yararlandığım kitapları öneriyorum. Ara ara öyle adı geçiyor. Ama kitapta bu hesapta bir gariplik var. kitabında eğer bakarsanız her bölümün sonunda kapsamlı bir okuma listesi, kitap önerisi listesi var aslında. Ona da bakmanıza eee tavsiye ederim. Şimdi neyse başlayalım yayına. Sonunda yine cevaplara soru cevaba geçeceğim. Şimdi dışarıdan başlamadan önce eee tabii Macaristan seçimlerinin yine es geçmeyelini pazartesi günü birazcık konuşmuştuk. Hani hafta sonundan bu yana da herkesin gündeminde hakikaten işte 2010’dan beri iktidarda olan bir eee daven de iktidarda olmuştu. Kaybetmişti. 2010’da tekrar gelmişti. 2010’dan beri kesintisiz iktidarda olan bir başbakan, lider Victor Orban eee iktidarı kaybetti. Dramatik bir şekilde kaybetti. Eee Putin’in ve işte Trump’ın da aslında açık desteğine rağmen kaybetti. Tabii bu Avrupa Birliği’nin geleceği açısından da önemli hakikaten. Çünkü işte hatırlayın Macaristan’a bloke edilmiş ciddi büyükt Avrupa Birliği fonları var. Seçimlerden sonra işte Macar Forinti %10’a yakın değer kazanmış. Eee bunu da pazartesi günü konuşmuştuk. Borsa coşmuş Macaristan’da. Yani bu tabii eee ilginç ilginç bir gelişme. Bunu da söylemek lazım. Şimdi tabii buradan eee büyük tablodan başlayalım. Çünkü dış gelişmeler açısı iç piyasayı doğrudan etkiliyor açıkçası. Eee bu Amerika’nın İran’a yönelik savaşında, Amerika ve İsrail’in İran’a yönelik savaşında yeni bir aşamaya geçtiğimizi düşünüyorum. İşte Trump dün Fox News’a bir röportaj veriyor ve savaşın bitmek üzere olduğunu söylüyor. Tabii Trump’ın söylemesinin çok da bir hükmü yok diyebilirsiniz. Çünkü bunu belki defalarca söyledi savaşın başından beri. Ama şimdi yine böyle bir şey söylemiş. Hatta önümüzdeki iki gün içerisinde Pakistan’da yeni bir müzakere turunun olabileceğinden bahsetmiş. Ama aynı zamanda yani bir taraftan barış yakın derken öbür taraftan tabii Amerikan donanması hürümüzde tam bir abluka uyguluyor. Amerikan merkez komutanlığı işte bu Sentom açık açık İran’ın deniz yoluyla gerçekleştirdiği tüm ekonomik ticareti tamamen durdurduk dedi. 36 saat içerisinde işte 8 tankeri geri çevirmişler. Hiçbir gemi dediklerine göre Ablukayı geçememiş. Ne demek bu? Tabii İran’ın ekonomisinin %90’ı deniz ticaretine bağlı. Şimdi bu Abduk hakikaten İran’ı boğar söyleyelim. Ama sadece İran’ı değil tabii ki küresel enerji piyasasını da boğar. Çünkü Hürmüz bağazı önemli bir koridor malum. Herkes etkileniyor burası kapandığı zaman. İran’ın en büyük alıcısı, İran petrolünün en büyük alıcısı olan Çin bile etkileniyor. Şimdi Çin’in iç petrol ihtiyacının yaklaşık üçte biri İran’dan gelme. Eee ki hatta işte burada Amerikan Hazine Bakanı Besset eee Çin İran’dan petrol alamayacak demiş açıkça. Bunun üzerine Rusya devreye giriyor. Lavrov Pekin de Çin’in kaynak açığını biz kapatabiliriz açıklaması yapıyor. Yani enerji piyasasında bir nevi böyle kartlar yeniden dağıtılıyor denebilir. Açıkçası bir ilginç gelişmem daha var. İtalyan başbakanı Meloni biliyorsunuz Trump’ın en yakın müttefiklerinden bir tanesiydi. Eee ama Meloni İran Savaşı’na katılmayı reddetti ve İsrail’le savunma işbirliği anlaşmasının da otomatik olarak yenilenmesini askıya aldı. Trump da buna çok sert tepki gösterdi. Cesaret sahibi olduğunu sanıyordum. Yanılmışım dedi. İşte Papa Leo ile de kavga sürüyor. İşte Vens GD Vens yani Trump’ın yardımcısı, başkan yardımcısı. Papa’a siyaset konuşurken dikkatli olmalı diyor. Eee Trump ise sosyal medyadan sert mesajlara devam ediyor. Yani Amerika kendi müttefikleriyle bile Trump kendi müttefikleriyle bile gerilim yaşıyor açıkçası. Bu da tabii diplomatik çözümün ne kadar zor olduğunu gösteriyor bence. Ateşkes resmen 22 Nisan’da. Önümüzdeki hafta çarşamba günü sona erecek. E tesadüf o ya o gün de bizim para politikası kurulu toplantımız var. Trump uzatma düşünmediğini söyledi. Yani önümüzdeki bir hafta içerisinde anlaşma oldu anlamı çıkıyor söylediğinden. Tabii yine Trump tako yapabilir yani geriye dönebilir. Onu göreceğiz. Lübnan da bu arada İsrail Lübnan büyükelçileri 30 yıl aşkın sürede ilk kez Washington’da doğrudan diplomatik temas kurmuşlar. Ama İsrail tabii bir yandan Güney Lübnan’da bombardımanları devam ediyor. İşte kasabaları kuşatmış vesaire. Ama çok ciddi bir insani kriz var LAN’da. Onu da atlamamız lazım bence. Güney Kore’de ilginç adımlar atılmış burada. Onu da söylemek isterim. Başbakan Güney Kore başbakanı enerji arz güvenliği nedeniyle tıbbi malzeme ve petrokimya hammaddelerinde stokçuluğa karşı sıkı yaptırım talimatı vermiş. Çok enteresanmış. Şimdi Hürmüz Boğazı’ndan geçen yakıta büyük ölçüde bağımlı bir ülke Güney Korean da Tahran’la doğrudan müzakere içinde özel temsilci atadı. Ş aslında Amerika’nın çok önemli mittefi Güney Kore biliyorsunuz. Yani kaç yıldır Güney Kore varlığını Amerika’ya borçluyor. Öyle söyleyelim. Hani Amerika’nın geleneksel müttefiki bir ülkenin kendi başına da hareket ettiğinin ilginç bir göstergesi bence. Şimdi bu durumun bir de ekonomik boyutuna gelelim. F Uluslararası Para Fonu Dünya Ekonomik Görünüm Raporunu World Economic Outlook adı. IMF’nin en önemli yayınlarından bir tanesidir. Ben derslerinde de y iktisat politikası dersi veriyorum. Öğrenciler pek okumuyorlar ama eee raporun bölümlerini okutmaya çalışıyorum elimden geldiğince. rapor çok önemli mesajlar içeriyor. E IMF en olumlu senaryosunda bile 2026 küresel büyüme tahminini %3.3’ten %3.1’e düşürmüş. Yani küresel büyüme, ekonomik büyümeyi düşürmüş. En kötü senaryoda ise eğer savaş uzar ve enerji piyasasında bozulma devam ederse küresel büyüme %2’ye kadar bile düşebilir demiş. %2 demek neredeyse küresel resesyon sınırı demek adeta. 1980’den bu yana sadece dört kez yaşandı bu. En son Covid sırasında ki kötümsel senaryoda işte petrol fiyatının bu yıl ortalama 110 dolara, gelecek yıl 125 dolara. Bu kötümsel senaryo ama çıkabileceğini öngörüyorlar. Eee, küresel enflasyonun da e %6’ya kadar tırmanabileceğini ve merkez bankalarının faiz arttırmak zorunda kalabileceğini eee, uyarısında bulunmuşlar. Peki Türkiye bu tabloda nelerde? 2000 F Türkiye’nin 2026 büyüme tahminini daha evvelden %4.2 olarak öngörüyordu. 3.4’e indirdi. 4.2’den 3.4’e. Bayağı ciddi bir indirim. 2027 için de 4.1’den 3,5’a çektiler. Yıl sonu enflasyon beklentilerini 2026 için 24,5, 2027 için 19.3 demişler. İngiltere’nin de mesela büyüme tahmini 1.3’ten 08’e düşmüş. Enerji şokundan en çok etkilenen gelişmiş ülke ekonomisi olarak İngiltere’yi gösteriyorlar. Katar’ın ekonomisinin %8.6 6 küçülmesi bekleniyor. Çünkü dünyanın en büyük işte bu LNG denilinden sıvılaştırılmış doğalgaz rafinerisi olan bu Raslaffan tesisleriyle İran bu tesisler İran füzeleriyle vurulmuş durumda. Irak’ın ekonomisi de %6 ile 8 arası daralabilir diyor IMF. Yani savaşın muazzam bir maliyeti var ama IMF diyor ki eğer çatışma birkaç hafta içerisinde sona ererse enerji üretimi yılın ortasında normalleşirse hasar sınırlı kalır. Şimdi piyasaya geçelim bir de. Bugün sabah itibariyle Brand Petrol eee 9596 dolar seviyesinde işte yani o eee 100 doların altında hani öyle söyleyeyim saatlik, dakikalık değişiyor aslında ama eee 100 doların altında şu anda. Eee tabii petrolün Martında nasıl fırladığını hatırlıyoruz değil mi? Savaş başlamadan evvel 60’ların altındaydı. 60 doların altındaydı Brent Petrol 115 dolara kadar çıktı. Eee, şimdi 9597 bandında işte 100’ün altında hafif dalgalanıyor. Tabii herhangi bir olumsuz haber gelirse 100’ün üstüne çıkar. Eee, o da çok açık açıkçası. Eee, ons altın işte 4800 dolarlar civarında. hakikaten hani bu yıl müthiş bir halli yaptı yani önümüz geçtiğimiz 12 aylık süreç içerisinde. Eee ama tabii bu 5595 dolarlık eee rekor seviyesini şu anda görmekten uzakta gözüküyor. Gümüş de son eee bir haftada bir yükseliş trendinde. Bu tabii kıymetli metallerdeki altın, gümüş gibi kıymetli metallerdeki yükselişin sebebi bence açık. Jeopolitik belirsizlik. Tabii enflasyon endişesi merkez bankalarının altın alımları. Ama şunu da konuştuk pazartesi günkü yayında hatırlayın. petrol fiyatlarıyla böyle negatif korele gidiyor bir süredir. Yani petrol fiyatları arttığında MTA bir tık düşüyor. Petrol fiyatları düştüğünde MTA yine artıyor. Onun da sebeplerini pazartesi günkü yayında konuşmuştuk. Merak edenler bakabilirler. Kendimi tekrar etmemek için yeniden söylemeyeceğim. Amerikan tarafında Mart ayı üretici fiyat endeksi ÜFE geldi. Bu arada Üiricilerin kapısından çıkan malların fiyat değişimini ölçen bir gösterge. E tüketici enflasyon bir nevi öncü göstergesi. Çünkü önce üretici fiyatları oluyor. Sonra o tüketiciye yansıyor. Şimdi aylık %0.5 gelmiş. Amerika’da beklentinin hafif altında. Yıllık %4. Bu rakam Beyaz piyasayı rahatlattı açıkçası Amerika’da. Eee ve tabii işte bu Amerika’nın İran müzakerelerinde de iyimser bir hava var şu anda önümüzdeki bir iki gün içerisinde. O yüzden dün SP500 yükseldi. Amerika’nın 10 yıllık faiz tahvil faizi %4.25’e geriledi. Ama doların işte diğer para birimlerine karşı zayıflaması da sürüyor. Euro dolar seviyesi 1.1785. Asya borsaları da bugün yükselişle açtı. Bu arada bakanlar bakmıştır. Nikei Şangay ikisi de artıda. Kanada’dan burada ilginç bir haber geldi. Kanada Başbakanı Mark Kerney e İran Savaşı’nın yarattığı enerji arzı kesintisi nedeniyle benzin ve dizel üzerindeki federal akaryakıt vergisini Eylül ayına kadar askıya aldıklarını açıkladı. Litre başına 10 cent benzin, 4 cent dizel eee bir vergi varmış. O vergiyi kaldırıyorlar. Biraz fiyatları hani rahatlatmak açısından. Havacılık yakıtında da benzer bir muafiyet getirmişler. Hani bu da aslında savaşın sadece Ortadoğu’ya değil dünyanın dört bir yanındaki hane halkı bütçelerini nasıl etkilediğinin de somut bir göstergesi. Bir de işte biliyorsunuz MTA tarafında eee Çin’in sülfürük asit ihracatını yıl sonuna kadar yasakladığını hatırlatalım. Bu da aslında gübre üretimi için kritik bir hammadde malum. Hani gübre fiyatları yükselirse tabii ne oluyor? Tarım maliyetleri artıyor, gıda fiyatları artıyor, gıda enflasyonu oluyor. Yani savaşın etkileri petrolden çok daha geniş bir alana yayılmış vaziyette. Şimdi içeriye gelelim Türkiye’ye. Çünkü önemli veriler açıklandı geçtiğimiz birkaç günde. Bugün de yeni veriler gelecek. İlk olarak cari işlemler dengesi verisini konuşalım. Cari denge biliyorsunuz bilmeyenler için bir ülkenin dış dünyayla olan o gelir gider farkını gösteren bir veri. Hani amiyane tabirle işte dış ticaret, hizmetler, yatırım gelirleri hepsini kapsıyor. Şubat ayında 7,5 milyar dolar cariye açık vermişiz ki daha ortada savaş yok. Biliyorsunuz Şubat’ta 28 Şubat’ta başladı saldırı. Şimdi bu savaş başlamadan bir önceki ay yani henüz enerji fiyatlarının tam etkisini yansıtmayan bir ay. Buna rağmen yüksek bir rakam ki 12 aylık toplam cari açık da şu anda 35.4 milyar dolar oldu ki milli gelirin yaklaşık 2.2’si diyelim. Altın ve enerjiyi çıkartırsak aslında 30.8 milyar dolar fazla veriyoruz ama tabii altın ve enerji ithalatımız o kadar büyük ki son kerte de açığa dönüşüyor. Bu önümüzdeki aylarda ne bekleniyor peki diyeceksiniz. Yani enerji fiyatları yüksek kaldıkça açıkçası Mart ve Nisan’da aylık 10 milyar dolarları görebiliriz cari açıkta. Yaz aylarında turizm gerileri biraz dengeleyecek inşallah. Yani iptaller vesaire olmazsa eee işte bu jeopolitik kaygıdan dolayı tabii ki hani İran’ın komşusu olarak görüldüğü için Türkiye hani Türkiye’ye gelecek olan bir turist haklı olarak endişe edip eee rezervasyonunu iptal edebilir. Bundu da e bu olasılığı dışlayamayız açıkçası. Ama turizm gerileri dengelerse, eee, cari açık düz birazcık daha toparlanabilir ama yıl sonu için hatta 60 milyar dolarları görme endişesi var açıkçası piyasada. Tabii petrol gerilemezse petrol 80 dolara bu rakam daha da yukarı gidebilir. Bunu da söyleyelim. Bu ciddi derecede önemli. Burada bir de dikkat çekmek istediğim bir nokta var. Net hata ve noksan kalemi. Yani ödemeler dengesinde izah edilemeyen çıkışlar. Son 12 ayda 21.4 milyar dolara ulaşmış. Çok yüksek bir rakam bu ve ciddi bir kaynak kaybına işaret ediyor. Yani bu işte kaçak göçek, yurt dışına çıkarılan sermaye ne bileyim yanınızda çaktırmadan, yakalanmadan gümrüğe altın maltın çıkarırsanız veya işte döviz çıkarırsanız bu da onun içerisinde aslında. Finansman tarafında da şubat ayında resmi döviz rezervleri 10.6 milyar dolar azalmış. Uzun vadeli sermaye hesabına 4 milyar dolar giriş var. Borç çevirme oranı bankalarda %109, şirketlerde %224 ile yüksek. Ama sermaye girişleri hem cari açı hem de net hata noksan çıkışını karşılamaya yetmiyor. Merkez Bankası’nın son haftalık bilançosuna da bakabiliriz. Burada biraz daha olumlu bir tablo var. 10 Nisan haftasında brüt döviz rezervleri 9.1 milyar dolar, artışla 170.8 milyar dolara çıkmış. Merkez Bankası’nın geçen hafta 11 milyar dolar civarı, 11,5 milyar dolar civarı bir döviz alışı yaptığı düşünülüyor. Bu önemli bir alım. Yani o piyasanın, savaşın biraz hafiflediği, toparlanma sürecinde Merkez Bankası’nın tekrar döviz biriktirebildiğini göstermiş. Bu bir de önemli bir noktaya daha değineyim. Pek konuşulmaz bu. Merkez Bankası’nın tahvil alımları. Merkez Bankası yılbaşında Menkul Kıymet portföyünü bu yıl nominal olarak 450 milyar lira seviyesinde tutacağını açıklamıştı. Şimdi Ocak ayında bu 33.9 milyar, Şubat’ta net 5.9 milyar alım yapmıştı. Mart ayında İran Savaşı’nın başlamasıyla tahvil piyasasında sert bir satış dalgası oluştu. Türk tahvillerini elinden çıkardığı yatırımcılar hatırlayın. Geçen yıl da benzer bir durumda tahvil faizleri yükselince para piyasası fonlarından çıkışlar olmuştu. Bu fonlardan çıkan para dövize yönelmişti. Şimdi Merkez Bankası böyle olmasın diye bu sefer erken davrandı. Mart’ta tarihinin en yüksek aylık alımı olan 133.8 milyar liralık tahvil aldı. Şimdi bu Nisan başında da alımlara devam etti. Hatta portföy şu anda 450,5 milyar liraya ulaştı. Yani önceden bütün yıl için belirlenen eee tavana ulaşılmış vaziyette ve 3 Nisan’dan itibaren de Merkez Bankası tahvil alımlarına ara vermiş. gözüküyor. Ne anlama geliyor bu? Eee, yani Merkez Bankası ben niceliksel gevşeme yani eee, quantitatif easing bir nevi eee, yapıyorum algısının oluşmasını istemiyor. Tavana sadık kalarak para politikasında işte sıkı duruş sürdürdüğü izlenimini veriyor. Tabii olağanüstü bir gelişme olsa yine tahvil alımı yaparlar mı? Bunu göreceğiz açıkçası. Eee, ama bilanço oranı açısından açası tahvil stoğu oranı şu anda %2.1’den 3.6’ya çıkmış vaziyette. Bunu da söylemiş olalım. Eee, yani şu anda ama bu hafta için en azından piyasada risk iştağının düzeldiğini söyleyebiliriz. Herhalde beklenti savaşın kısa sürede sonu ereceği yönünde. Ama erecek mi, ermeyecek mi bunu hep beraber göreceğiz. Haftaya biliyorsunuz 22 Nisan Çarşamba günü Merkez Bankası’nın çok kritik bir toplantısı var. Para politikası kurulu toplanacak ve politika faizini açıklayacak. Şu anda politika faizi %37 ama fiili olarak %40 aslında. Gecelik bantta fiilli fonlama %40’tan veriliyor. Eee son toplantıda kurul enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması halinde sıkılaştırma yapacağız demişti. Şimdi enflasyon eğiliminde bir bozulma var. Bakalım ne olacak göreceğiz açıkçası. Yani bu söylem değişikliği yapacaklar mı? Faizi hakikaten fiili seviyeye çıkartacaklar mı? Bunu göreceğiz. Ben açıkçası faiz değişimi beklemiyorum. Bence değiştirmeyecekler faizi. 37’de tutacaklar ama bakalım. Eee, bugün yurt içinde de iki önemli veri var. Birincisi Mart ayı merkezi yönetim bütçe gerçekleşmeleri. E, Şubat ayında bütçe 24.4 milyar lira fazla vermişti. Bu geçen yılın aynı ayındaki açıkla kıyaslandığında 310 milyar liralık açıkla kıyaslandığında ciddi bir iyileşmeydi. Mart ayında nakit bütçenin 279. Açık verdiğini görüyoruz. 12 aylık bütçe açının da milli geliri oranı şu anda %2.7. Şimdi bugün bakalım bu tahakkuk bazlı bütçe rakamları bu tablonun detayını bize verecek. İkinci önemli veri de şubat ayı hizmet ve inşaat üretim endeksleri. Hizmet 0.2 %0.2 hizmet üretimi ocak’ta azalmıştı. Yıllık %0.4. Yani hizmette bir yavaşlama var hizmet sektöründe. İnşaat üretimi ise ocak’ta aylık %0.9 artmış, yıllık %8 büyümüştü. Eee, bakalım yani bu bugünkü seyirde devamını göreceğiz bu verilerin açıkçası. Burada şunu da ekleyeyim bu arada. Perakende satış verileri ve kredi kartı harcamalarına baktığımızda tüketimin hala güçlü olduğunu görüyoruz. Altın hariç perakende satış hacmi Şubat’ta aylık %0.3 artmış. Yıllık %10.2 büyümüş. Ama sanayi üretimi zayıf. Öncü göstergeler Mart’ta sanayi üretiminin tekrar yavaşladığını işaret ediyor. İlk çeyrekte hem çeyreklik hem yıllık bazda sanayi daralması olması oldukça muhtemel ve üretim ve tüketim arasında ciddi bir ayrışma var. Yani üretim daralırken veya sabit giderken tüketim artmaya devam ediyor. Tabii bu enflasyon ve cari denge açısından olumsuz açıkçası. Çünkü insanlar harcamaya devam ediyor ama üretim bunu karşılayamıyor. Hani amiyame tabirle. Bu da tabii işte ithalat yoluyla cari açığı büyütüyor. Enflasyonu beslemeye devam ediyor açıkçası. Eee başka ne yapalım? İşte bu IMF raporunda kısaca ondan da bahsedeyim. Yani politika tavsiyeleri vardı World Economic Outlook’ta. İşte Türkiye için de geçerli aslında bunların bir kısmı. Diyor ki eğer orta ve uzun vadeli enflasyon beklentileri bozulursa merkez bankaları fiyat istikrarını kısa vadeli büyümenin önüne koymalı. Tabii biz de bunu koyar mı koymaz mı? siyasi baskılarla ne olur ne olmaz göreceğiz açıkçası. Eee, bir adım bir de geri çekilip büyük resme baktığımızda aslında şimdi Amerikan ekonomisinin arkadaşlar bu savaştan günlük 1,5 milyar dolarlık bir maliyetle etkilendiği hesaplanıyor. Amerika’nın hane halkının cebinden yaklaşık 400 dolar çıkmış durumda bu artan enerji ve eee mali mal fiyatları nedeniyle ve işte manşet enflasyon şu anda %3 civarında Amerika’da. Ama tabii üretici fiyatlarından gelen baskıyla daha da yukarı gidebilir. İşte bu stakflasyon yani hem büyüme düşük hem enflasyon yüksek bunların bir arada yaşanması riski Amerika için bile konuşulmaya başlandı. Tabii böyle bir ortamda Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerin işi çok daha zor. Hem dışarıdan gelen bir enerji şoku hem iç talepteki güçlü seyir enflasyonu besliyor. Bu da tabii Merkez Bankası’nın elini kolunu birazcık bağlıyor. E baktığımızda özetlersem eee hani dışarıda savaş ve barış arasında bir sarkaç var. böyle sallanan diyelim yani petrol 100 doların hafif altında. Eee, altın şu an gücünü koruyor. FF büyüme tahminlerini düşürdü. Reson uyarısı yaptı dedik. İçeride cari açık genişliyor dedik. Haftaya ve bugün bu hafta önemli veriler var dedik. O verileri tek tek konuştuk. Bunları söylemiş olayım. Şimdi hızlıca da istiyorsanız eğer eee sorularınıza eee bakmay da şu gözlüğü takmay da bu gözlüğü takalım. Daha iyi olacak artık. Bir dakika. Evet. eee sorularınızı almaya başlayayım elimden geldiğince. Eee bakalım. Eee bunları konuştuk. Herkese ilk soruları. Hocam gariplik petrol düşmüyor bir türlü. Neden acaba? Çünkü daha henüz ortada kesinleşmiş bir barış yok. Eee bunu söylemiş olalım. Yani ortada bir kesin bir şey olmadan da tabii düşmesi de beklenmez diye düşünüyorum. Öyle değil mi? Eee başka bakalım sorulara. Şunu şöyle kenara alalım da. Heh. Evet. Daha net görebileyim soruları. E, Priviet diyen var. Dobre, Utro. Peki. Bulgaristan’dan veya Rusya’dan izleniyoruz herhalde. Videolara çok reklam koyuyorsunuz hocam. Yani reklam gelirlerini bağışladığımı biliyorsunuz. O yüzden, eee, yani benim için benim için olan bir şey değil bu açıkçası. Başka bakalım. Hocam nasılsınız? Görüşleriniz çok önemli. Teşekkürler. Sağ olun. Tufan Beyli’den selamlar. 22 Nisan’da Merkez Bankası faiz artışı yapabilir diyenler var. Evet var. Eee, yani buna inanan da var. 37’yi 40’a çıkarır mı? Şu anda politika faizi 37 fakat pratikte 40. Biliyorsunuz ki fiili fonlama faizi. Dolayısıyla eee, yani çıkarır mı, çıkarmaz mı? Vallahi işte bunu şey yapacağız. Eee, göreceğiz. Bence çıkarmayacak açıkçası. Çünkü eee, yani şey değil. Eee, siyaseten bence ona cesaret edemeyeceklerini düşünüyorum. Yani Merkez Bank buna cesaret edemeyeceğini düşünüyorum. Onu da söylemiş olayım. Eee, ne yalan söyleim. Bence arttırmayacak ama hani böyle tutacak. Yani altın fiyatları ne olur sorusu vardı açıkçası. Yani bunda kesin bir şey söylemek mümkün değil. Savaşın gidişatına da bağlı ama ben yatırım tavsiyesi vermemiş olmak kaydıyla hani uzun vadede daha gideceği yolu olduğu kanaatindeyim açıkçası. Ama tabii kısa vadede hani bu hemen satacağım, araba alacağım falan diyorsanız arabada da sanırım ciddi indirimler ve kampanyalar var. Çünkü araba satışları eee oldukça şey eee düşük gidiyor şu anda. Olumsuz seyrediyor. Dolayısıyla hani ondan da faydalanmak isteyebilirsiniz. Böyle hakikaten istediğiniz arabayı, modeli bulup da ucuz uygun fiyata buluyorsanız da neden almayasınız, değil mi? Eee öyle eee düşünüyorum. Eee hocam iyi yayınlar. Ülkelerdeki yolsuzluk oranları nasıl hesaplanıyor? Bir yayın konusu olab yolsuzluk oranı diye bir oran yok da yolsuzluk algısı var. Bununla ilgili endeksler var. Bu endeksler genelde eee expert opinionlara yani işte bu alandaki uzman kişilerin düşüncelerine dayanıyor. Haliyle ölçüm hatasına oldukça açık. Çok da güvenilir değil ama kullanılıyor akademik literatürde. Corruption control index var mesela ICRG’nin, international country risk guide, corruption perception index var mesela Transparency International’ın. Bunlara bakabilirsiniz. Ülke ülke, yıl yıl ülkelerin yolsuzluk algısını ölçen eee makroekonomik değişkenler. Başka maliyet artışı kaynaklı enflasyon yaşıyoruz. faiz artırımıyla kontrol edemeyecekler. Evet, bunu söyleyenler de var. Haklısınız. Yani tabii ki zaten genelde öyle söylenir. Yani eee gıda ve ener hani Merkez Bankları da o yüzden zaten aslında o fiyatların enflasyona bakmaz. Yani gıda ve ener çekirdek enflasyon diye bir kavram var biliyorsunuz. Bir de manşet enflasyon var. Manşet enflasyon bütün tüketim sepetini içeriyor. Çekirdek enflasyon bazı mal ve hizmetleri dışlıyor. Başta enerji ve gıda olmak üzere. Çünkü merkez bankaları enerji ve gıda daha ziyade maliyetten geldiği için sizin dediğiniz gibi Fatih Sağlık Memuru adlı arkadaş. Eee o yüzden eee şey eee Merkez bankaları ona çok da fazla bakmazlar deniyor. E doğru yani kısmen doğru ama tabii başka yönü da var. Yani konuştuk zaten işte talep kaynak da var. Niye tüketim harcamaları yüksek seyrediyor bu kısım da var. Yani tek başına değil hani evet maliyet artışı enflasyonu var ama bütün dünyada var. O bütün dünyada olan %3, %5 hani eee şimdi bizdeki %30’luk, %40’lık enflasyonu açıklamıyor tek başına maliyet artışı diye düşünüyorum. Eee başka Orhan İyi Doğanı arkadaşa çok teşekkür ederim. Eee verdiği o üyelikler için de çok teşekkür ediyorum. Eee sağ olsun var olsun. Eee günaydın hocam. Altın çok hareketli olması normal mi? Normal. Evet. Yani eee sonuçta piyasada çok olağanüstü gelişmeler böyle birkaç saatlik şeylerde oluyor ve maalesef tabii işte biraz o piyasayı manipüle de ediyor eee siyasetçiler başta Trump olmak üzere eee yani işte bir açıklamasıyla piyasa tam tersine dönüyor. Tekrar baş tam tersi yönde bir açıklama yapıyor. Başka bir yöne deniyor. Tabii bu eee yani hareketlere açıkçası eee çok neden oluyor. Bunu kabul etmek lazım. Eee başka petrol fiyatları neden artmıyor? Hürmüz ablukası devam ettiği halde arttı. Yani aslında işte 60’tan yani 100’e çıkması demek de 60’tan 60’ile 100’ü kıyaslayalım. Yani 40/60 %67’lik bir artışa tekabül eder. Yani daha da daha hani 500 dolar mı olacak? Hani sonuçta eee bu da ciddi bir artış aslında. Hani artmıyor demek yanlış olan şu anda hani işler düzelecek, normalleşecek beklentisi oluştuğu için 100 doların altına tekrar düştü. Onu da söylemiş olalım. Bunu David Hum yazmıştı galiba. Evet. Başka? Tamamen yukarıya tekrar çıktım. Tekrar aşağıya ineyim şimdi. Eee, hocam bir ara ekonominin beyin takımı gibi bir seri vardı. Devamı gelir mi? Evet, orada iktisadi düşünce okullarını incelemiştik. Eee, güzel de bir seri oldu ama orada bayağı günümüze getirdim. Ama tabii tabii yani bütün iktisadi düşünce oklarını da inceleyemedim. Onun bir Türkiye versiyonunu yani Türkiye’deki iktisadi düşünce tarihini birazcık eee, ele alan bir seride yapabilirim önümüzdeki günlerde. Eee, “I think France bought your gold”. Evet, Matrişka doğru yazmış. eee bizim sattığımız altının önemli bir kısmını Fransa’nın aldığı düşünülüyor. Fransa çünkü Amerika’daki altını Avrupa’ya getirmek için Amerika’daki altınını sattı. Avrupa’da satın aldı. Eee orada da bizim altınımızı almış olabilirler diye düşünülüyor açıkçası. Başka bir teorisyen grubu var. Sizce de böyle midir? Bir dakika. Orhan İyi Doğan ama teorisyen grubu var derken eee anlayamadım Orhan İdoğan’ın sorusunu. Yani nerede teorisyen grubu var? Eee, daha yukarıda bir şey yazılmış mı diye bakayım. Yok yani. Evet. Eğer Orhan Bey şey yaparsa kendisi şimdi üyelikle hediye ettiği için sorusunu cevaplama konusunda ekstra bir baskı hissettim üstümde. Yani olumlu bir baskı yanlış anlaşılmasın. Eee, eğer yazabilirseniz lütfen yazın tekrar sorunuzu Orhan Bey ki ben de cevap vermeye çalışayım. Bir teorisyen grubu var. Sizce de böyle midir? Nerede var? Onu tam anlayamadım. Eee, başka da yok galiba şu anda. Borcum var. Altın düşsün inşallah. Yani borcunuzu Evet. kapatmanız lazım. Bence e altında borçlanmak çok zor. Hazine ve Maliye Bakanlığımız biliyorsunuz 2 yıl vadeli altın borçlanması yapmış dün. Eee %0.80 yıllık faizle. Bence yanlış bir karar ama tabii eee kendilerinin bileceği iş, büyüklerimizin bileceği iş. Öyle söylemiş olalım. Eee ben karış biz karışmıyoruz ama bence yanlış. Kripto yatırımlarınız var mı? Hayır yok. Onu da çok net söyleyeyim. Eee kripto yatırımlarım yok. Karakter sınırının altına takıldı. İki mesaj attım. Biri de yukarıda bir teorisyen grubu var. Bir dakika bakalım diğeri nerede acaba? Orhan Bey’in yayını beğenmeyi unutmayalım. Var başka da yok. Ben göremiyorum yani. Sorun değil. Dışarıda değil. İçeride teorisyen takımı var. He herhalde onu kastediyor içeride. Ama teorisyen grubu nerede var? Yani Merkez Bankası yönetiminde mi, maliye yönetiminde mi? Ondan emin değilim. Eee böyle. Başka da herhalde şu an soru yok ama varsa da eğer sorularınız biliyorsunuz zaten gün içerisinde eğer sorularınızı yorum olarak yazarsanız mutlaka ama mutlaka akşam saatlerine kadar cevap veriyorum. Dün de bu arada bir tematik yayın yaptım. İlginizi bekliyorum. O yayına da eğer merak ediyorsanız bu eee şeyleri eee kredi derecelendirme kuruluşlarının nasıl çalıştığını biliyorsunuz Türkiye’nin bunu da Cenle canlı yayında konuştuk ama geçen cuma kredi derecelendirme notu veren kuruluşlardan bir tanesi FCH Türkiye’nin notunu değiştirmedi fakat notunun görünümünü eee pozitiften durağına aldı. Bu ne demek? Not derecelendirme kuruluşları ne yapar? Nasıl çalışırlar? Eee bunun ekonomi politiğini anlattığım bir yayın var. Eee dün akşam koydum. eee akşam saat 7 saatlerinde tematik yayın olarak ona da bakmanızı şiddetle tavsiye ediyorum. Eee bu tıp alanında yaptığınız gibi inşaat sektörüne de bir program yapmayı düşünüyor musunuz? Tabii ki ekonomik açıdan değerlendirme olabilir. Yani neden olmasın? Hocam kripto ve ons ne olur? Yıl sonuna kadar tutmaya devam edelim mi? Vallahi şimdi bunları ben eee size dediğim gibi yatırım tavsiyesinde tutun tutmayın demem ama ben olsam altını yıl sonu diye değil de e daha uzun vadeli olarak elimde tutardım açıkçası. tutuyorum zaten ben kendi altınımı tutuyorum. Ama tabii takdir sizin. Kriptoda benim yatırımım yok. Kriptoya şu an için ben hani eee çok böyle dalgalı yatırım sevmiyorum. Gece rahat uyumak isteyen bir insanım. O yüzden eee ona da öyle cevap vermiş olalım. Son soruya da cevap verelim. Ondan sonra kapatayım artık. 30 dakikayı geçmesini istiyorum. Çünkü kısa ve orta dönemde evalüasyon bekleniyor mu? Eee şu anda Merkez Bankası’nın devalüasyon demeyelim de hani bir anda böyle döviz kurunun eee serbest bırakılması ani bir şekilde e diye bir korku olabilir. Yani sorununuz oradan kaynaklanıyor diye düşünüyorum. Bence şu anda Merkez Bankası’nın yeterli rezervi var mevcut döviz kurunu desteklemek için. Ve hatta eksiye düşse bile eee belli bir miktar daha gidebilir. İşte yazında turizm geliyor. Savaşta biterse turizmde bir sıkıntı olmazsa vesaire bence daha tutulabilir gibi gözüküyor. Tutacaklarının da ve tutmayı istediklerinin de sinyaline defalarca veriyorlar. Ha bir noktada bu iş döner mi? Ne zaman döner? Tabii bunu öngörmek çok zor. Açık konuşayım ama eee yani seçim olur mu olmaz mı? O da hikayesi var. Ne zaman olur? Hani olacak seçim illaki herhalde ama ne zaman olacak, nasıl olacak bunlara da birazcık bağlı. Eee o yüzden bence yani sepet oluşturmak eee yumur bütün yumurtaları aynı sepete koymamak önemli. Yani biraz Türk lirası varlık olduğu kadar dövizle varlıkta tutabilirsiniz tabii ki. Eee yani bu normal herhalde olan budur. Böyle diversification denilen değil mi? Farklılaştırma her zaman için işe yarar diye düşünüyorum. Yatırım tavsiyesi tabii olarak vermiyorum. Kendi düşüncemi söylüyorum. Ben öyle yapıyorum. En azından burada noktalıyorum. 30 dakika olmasını istiyorum dediğim gibi. Çok teşekkür ederim herkese katılımı için. Eee dediğim gibi sorularınız olursa lütfen yorum olarak altına yazın. Mutlaka ama mutlaka akşam saatlerine kadar söz veriyorum ki sorunuza cevap vereceğim. Herkese teşekkür ediyorum desteği ve katılımı için iyi günler diliyorum. Yeah.