Savaş Bitti mi? Hürmüz Açıldı, Petrol Çakıldı: İran-ABD Ateşkesinin Ekonomik ve Politik Şifreleri

Evet, herkese günaydınlar. Kayıt Dışçı İktisat’tan herkese merhabalar. Bugün yine bir canlı yayınla karşınızdayım. Eee, 8 Nisan 2026 bugün. Eee, ve gerçekten de çok kritik bir güne uyandık. Değişik bir gün oldu sabah uyandığımızda. Eee, çünkü son haftalarda hani dünya ekonomisinin değil mi? Enerji piyasalarının işte Ortadoğu siyasetinin merkezine oturan bir İran vardı. İran savaşı vardı. En azından şimdilik kısa bir süre içinde olsa ne kadar uzun süreceği veya ne kadar kalıcı olacağı bilinmiyor ama bir ara verilmiş görünüyor. Bu işte Amerika ki ben sabah ben de açıkçası şaşırarak uyandım buna. Çünkü birazcık erken yatmıştım dün akşam. Eee ne olacağı belli değildi. Tabii sinyalleri ufak ufak veriliyordu ama ne olacağı belli değildi. Sabah e ateşkese uyandım. Hani Amerika ile İran arasında bu koşullu ve iki haftalık bir ateşkes ilan edildi bilmeyenler için veya eminim görmüşsünüzdür artık bu saate kadar herhalde. Bu ateşkesin merkezinde çok net bir başlık var. Hürmüz Boğazı yeniden açılacak mı? açılırsa hangi koşullarda açılacak? İşte gemi trafiği güvenli bir şekilde başlayacak mı, başlamayacak mı vesaire. Tabii piyasaların ilk tepkisi yine görenler görmüştür, bakanlar bakmıştır petrol çok sert düştü. Eee, risk iş daha biraz toparladı. Asya borsalarının yükseldiğini görüyoruz biliyorsunuz. Asya’da işte 5 6 7 8 saat bizden ileride olan ülkelerin piyasalarından bahsediyorum. Ama buna rağmen altın ve gümüşte de tabii ciddi bir güçlenme gördük. Yani eee ortada tam da bir rahatlama da yok aslında dünya ekonomisi gidişatından ama eee daha doğrusu şey de piyasalar hani savaşın tamamen bittiğini satın almıyorlar bence. Sadece en kötü senaryonun şimdilik ötelenmiş olmasını en azından bir süre de olsa 2 hafta olacağı söyleniyor. Ötelenmiş olmasını fiyatlıyorlar gibi gözüküyor. Eeeşte ateşkes haberiyle beraber cuma günü İslamat’ta Pakistan’da bir görüşme beklentisi oluştu. Ama aynı anda tabii Lübnan cephesinin ateşkese dahil olup olmadığı konusunda da çelişkili açıklamalar var. Yani bir maalesef bu hikaye bir barış hikayesi değil şu an için. Sadece bir kırılgan, oldukça kırılgan gözüken bir nefes alma hikayesi gibi gözüküyor. Burada tabii en çok eee önce şu en çok soran temel soruyu soralım. Burada piyasalar neden bir anda bu kadar sert döndü diyeceksiniz tabii ki. Çünkü yani belki de sürpriz değil aslında bir kısmınız için ama çünkü savaşın en tehlikeli başlığı bu. İran’ın e füze kapasitesi ya da işte İsrail’in saldırıları değildi. Sadece en kritik başlık Hürmüzdü. Hep bu konuşuluyor. Hürmüz, Sürmüz, Sürmüz. dünya enerji damarlarından bir tanesi ve eğer o boğaz kapanırsa veya kapandığında işte ya da güvenli geçiş fiilen imkansız hale geldiğinde mesela sadece İran’la Amerika arasında bir askari kriz olmaktan çıkıyor veya işte İran’la İsrail arasında bir askari kriz olmaktan çıkıyor. Küresel enerji ve enflasyon eee krizi biliyorsunuz buydu hepimizin bildiği gibi. Eee nitekim işte tabii bu ateşkes haberiyle beraber hani Brent yeniden 95 dolar civarına indi. Yani bir günde çok sert bir geri çekilme gördük aslında. Fakat tabii burada çok önemli bir nokta var. Bunu da vurgulamak lazım. Bu düşüşe bakıp da her şey normale döndü demek de çok da mümkün değil. Yanlış oluyor hatta bunu söylemek. Çünkü petrol hala savaş öncesindeki o 65 dolarlar civarının oldukça üzerinde belirgin biçimde. Yani piyasa bize aslında şunu söylüyor. En kötüsü şimdilik masadan kalktı ama risk primi hala eee masada duruyor. Eee bunu söylemiş olalım. Eee bir de siyasi tabloya bakalım hızlıca. Yani Trump cephesi bunu bir zafer gibi anlatıyor. İran cephesi de kendi kamuoyuna bunu bir zafer gibi anlatıyor. Bir zafer anlatısı kurmaya çalışıyor. İsrail’de de özellikle Netanyahu açısından durum daha da karışık. Çünkü İsrail tarafı evet ateşkesi desteklediğini söylerken aynı zamanda bunun durumlarını kapsamadığını da vurguladı. Pakistan tabii arabulucu rolüyle daha geniş bir çerçeve ima etmeye çalışıyor. İran da kendi ekseni açısından bunu bir bölgesel kazanım olarak e sunuyor. Yani durum demek ki aslında savaşın askeri cephesine tam bir sonuç çıkmadı aslında ama anlatı savaşı bütün anlatı savaşı yani ülkeler arasındaki anlatı savaşı hani bu böyle oldu bu böyle oldu. Hayır biz kazandık hayır biz kazandık bu aynen bütün hızlıya devam ediyor. Zaten bu tip krizlerde bazen hani fiili askeri sonuç kadar kimin kendi toplumuna ne anlattığı da önemlidir. Yani İran içeride çok yıpranmış durumda ama eee tabii altyapısı vesaire falan oldukça zarar gördü. Ama yine de rejim bunu direnç ve ayakta kalış hikayesi olarak satmaya çalışacak kesin. Yani Trump ise tabii önce çok sert tehditlerle çıtayı yükseltip sonra ateşkesi kendi başarısı gibi pazarlıyor. Bu da bize şunu gösteriyor aslında. Hani önümüzdeki iki hafta sadece diplomatik müzakere haftası olmayacak. Aynı zamanda yoğun bir propaganda savaşı haftası da olacak. Peki ekonomik olarak ne oldu? Tamam. Siyaset jeopolitik bu kadar. Ekonomik olarak ne oldu diyeceksiniz. Eee, en net şey şu. Enerji fiyatlarındaki savaş primi aniden bir anda ve boşaldı. Bu da tabii borsalara nefes aldırdı. İşte bugün Asya piyasasında güçlü yükselişler var. Dün mesela bir de tahvil piyasasında da 10 yıllık Amerikan tahvil faizi %4.35 civarındayken bugün 4.24’e düştüğünü görüyoruz. Euro dolar paritesi yukarı gitti. Yani klasik anlamda hani riskten kaçışın bir kısmı çözülmüş durumda. Ama çok ilginç bir şekilde aynı anda altın ve gümüşte de kuvvetli bir yükseliş var. İşte değil mi? Sabah ben en son yayına girmeden evvel baktığımda işte ons altın 4805 dolar civarında gümüş 76.7 dolar seviyesine yükselmiş vaziyette. Bunun da anlamı şu aslında belki hani piyasa bir taraftan savaşın büyümeyeceğine dair rahatlıyor ama diğer taraftan da piyasalardaki genel küresel piyasalardaki belirsizliğin de tamamen bitmediğini düşünüyor. İşte altın ve gümüşteki hareket bize aslında güvenli liman talebinin hala canlı olduğunu gösteriyor bence. Özellikle bu dolar endeksindeki gevşeme ve Amerikan tahvil faizlerindeki eee geri çekilme, bir miktar düşüş de aslında kıymetli metalleri destekliyor tabii ki. Ya burada da aslında renkli bir tablo ekonomiler açısından. Yani yatırım kazanırsınız kazanmazsınız hani altına para para yatırmışsınızdır artışından memnun oluyorsunuzdur falan. Bunu bir kenara bırakıyorum. Ama ekonomilerin genel gidişatı açısından hani tek tek renkli bir tablo yok. Hani petrol düşüyor diye herkes rahatlamış değil. Aksine bence yatırımcılar ve piyasa çok karışık bir dünya görüyor. Şu anda burada tabii şu grafikler hani işte 5 saatlik grafiklerine mesela ben genelde bakıyorum işte altının, gümüşün, petrolün vesaire. Bu altın 5 saatlik grafikte çok sert bir yukarı kırılma göstermiş. Gümüşte de benzer bir hareket var. Brend tarafında da tabii düşüş daha çok büyük daha büyük bir şok şeklinde. Yani petrol ciddi derecede aşağı doğru boşalurken altın ve gümüş tabii aynı oranda değil ama yukarı gidiyorlar. Tabi bu dediğim gibi işte ilk bakışa çelişkili gibi gelebilir ama aslında değil. Çünkü petrol savaşın arz riski fiyatlamasını geri veriyor. Altın ve gümüş ise hani belirsizliğin Merkez Bankası tepkilerinin, doların yönünün ve uzun vadeli enflasyon kaygılarının böyle bütün hepsinin bir karışımını eee fiyatlıyor adeta. Hani başka bir de işte piyasa bence şu anda savaş bitti demiyor. Savaşın küresel maliyeti birazcık ertelendi diyor baktığımız zaman. Bir de hızlıca bir teknik meseleyi de açıklayayım. Bu bir soru olarak gelmişti. eee, önceki yayınlardan bir tanesinin hangisini hatırlamıyorum ama şimdi pek çok kişi mesela ekranlarda iki farklı brend fiyatı görüyor olabilir. Eee, değil mi? Mesela işte herhangi işte fiyat izleme sitelerine baktığınızda, eee, ikisi de düşüyor aslında şu anda ama farklı oranlarda düşüyor. Mesela bir tanesi XBR USD. Bu XBR USD denen şey çoğu filan bu spot brand yani mevcut eee spot brendi temsil eden işte sentetik ya da CFD benzeri bir gösterge oluyor. Brend vadeli işlem kontratı ise borsada işlem gören hani belirli bir vadesi olan belirli bir teslimi aynı eee teslim zamanını, teslim tarihini, ayını e fiyatlayan bir ay mesela Mayıs mesela Haziran neyse. Dolayısıyla tabii bunların gün içerisindeki yüzdelik değişimi birebir aynı olmak zorunda değil. Çünkü tabii ölçme anları farklı olabilir, likidi de farklı olabilir. Ne bileyim taşıma maliyetidir. Vade primi devreye gelir. Ayrıca vadeli kontrat piyasasının hani belirli aya ilişkin beklentisini daha doğrudan yansıttığını biliyoruz. Yani bu yüzden hani o brend vadeli kontraktaki mesela düşüş spot göstergeye göre daha sert gözüküyor. Şu anda burada da aslında bir çelişki yok. Yani aynı hikayeyi izleyen ama birebir aynı olmayan iki farklı enstrüman var baktığımızda. Peki bir de bu küresel eee tabloyu şimdi biraz Türkiye’ye çevirelim. Türkiye ülkemizin ekonomisinden bahsedelim. Çünkü burada asıl soru şu. Bütün bunlar bizi nasıl etkiliyor? Şimdi birkaç tane tabii ekonomi bülteni yayınlandı. Eee farklı bankaların işte pazartesi, salı, çarşamba gidiyor böyle. Dün geçen hafta cuma eee bülteni de vardı zaten. Ve ben hani onların hepsinden yola çıkarak onların hepsindeki bilgileri harmanlayarak burada size sunmaya çalışıyorum. Eee ve bir yandan da veriler açıklanmaya devam ediyor. Eee Mart ayında mevsim etkisinden arındırılmış aylık TÜFE enflasyonu Merkez Bankası’ndan geldi. %2. Çekirdek C enflasyonu %2.1. bir eee Merkez Bankası’nın izlediği yani ana eğilim göstergesinin eee son 2 ayda bir miktar gerileyerek ocaktaki o sert yükselişi önemli ölçüde telafi ettiğini görüyoruz. En azından açıklanan enflasyonda. Şimdi bir de ben TÜFE rakamlarından işte TÜK’in açıkladığı rakamlara bakarak yorum yapıyorum. Şey gibi eleştiriler de geliyor. Hocam işte nasıl inanıyorsun o rakamlara varmış gibi konuşuyorsun falan. Tam alternatif endeksleri de zaten ara ara söylemeye çalışıyoruz ama çok da yok maalesef. Yani hani işte bir İstanbul Ticaret Odası’ın geçim endeksi var. bir tane endeks sadece İstanbul ölçtüğünü söylüyor. Bir de Enagon endeksi var ama Enagan endeksinde de defalarca söyledim. Eee, [öksürme] kafamda bazı soru işaretleri var açıkçası. Eee, brüt rezerv burada 162.1 milyar dolara çıkmış vaziyette ama Svap hariç Net rezerv 18.4 milyar dolara geriledi. Geçen hafta yaklaşık 5 milyar dolarlık bir döviz satışı yapıldığı tahmin ediliyor. Hani Martan bu yana, savaşın başından bu yana diyelim toplam neredeyse 49.2, hadi on 50 diyelim. 50 milyar dolarlık bir satış, döviz satışı olduğu söyleniyor. Yani içeride tabii bu kur istikrarını korumak için yapılıyor ama işte bu kur istikrarı korunuyor gibi de gözüküyor zaten. Ama bunun ciddi bir maliyeti var. Bunu söylemek lazım. Ne kadar maliyet diyeceksiniz? 49.2 milyar dolar. İşte eee bu çok önemli. Çünkü işte dışarıda savaş şoku, içeride kuru ve beklentileri kontrol etme mücadelesi aynı anda yaşanıyor. Eee baktığımız zaman eee bugünkü bülten ise daha çarpıcı. Eee, bu da çünkü jeopolitik gelişmelerin etkisiyle 2026 tahminleri güncellenmiş. Benim işte baktığım QNB bülteninden bahsediyorum. Bugün eee işte sıcağı sıcağına yakın zamanda geldi. Döviz kuru tahminini aynı tutmuşlar. Enflasyon, faiz ve cari açık tahminlerini yukarı revize etmişler. Büyüme tahminini aşağı çekmişler ki birçok bankanın bülteninde aslında bu var. Veya birçok bankanın tahminlerinde bu var. eee işte Nisan ayı enflasyonu, aylık enflasyon tabii bu petrol fiyatlarındaki artışın da etkisiyle henüz daha tabii eee bugünden yarından itibaren muhtemelen bir düşüş de göreceğiz. Eee petrol ve işte benzin ve motorin fiyatlarında. Tabii düşüşün ne kadar olacağı da belli değil. Çünkü şu ana kadar biliyorsunuz artışların bir kısmı ÖTV’den finanse edildiği için eee ve şu anda ÖTV’ler sıfırlandığı için hem benzinde hem motorinde düşüşte tabii onların bir kısmı geri gelecek. Yani sonuçta devlet ÖTV’yi geri koymak isteyecek. Dolayısıyla muhtemelen tabii ki bugün %10’un üzerinde brendte falan düşüş olduğu için yansıması olacaktır pompaya. Eee bugün veya bugün akşam açıklanabilir veya yarın açıklanabilir. Fakat bu yansıma tabii eee ne kadarı pompaya yansıyacak onu göreceğiz. Çünkü bir kısmını muhtemelen ÖTV ile ÖTV’yi yerine koymak isteyecek maliye. İşte ne kadarını koyacak koymayacak onu en azından gene ben yayına girdiğim sırada net değildi. Muhtemelen yarın veya bugün akşam saatlerinde netleşir diye düşünüyorum. Eee, şimdi işte Nisan ayı enflasyonunun tabii bütün bu işte petrol artışı, benzin artışıyla vesaire ve tabii bunun farklı ürün ve hizmetlere yansımasıyla beraber ayda %4 civarına, aylık %4 civarına yaklaşabileceği düşünülüyor. Yıl sonu enflasyon tahminini de mesela yine %28.5’e çıkartmışlar. Yıl sonu politika faiz beklentisi %35’e yükseltilmiş. Büyüme tahmini %3’e indirilmiş. Cari açık tahmini yıl sonu için -56 milyar dolara eee revize edilmiş. Yani tabii bunların sebebi açık. Enerji şoku, elektrik ve doğalgaz zamları, akaryakıt üzerinden gelen maliyet baskısı, gıda başlı olmak üzere üretim maliyetlerinin yayılması ve içeride sıkı finansal koşulların büyümeyi bastırması. Tabii nispeten sıkı finansal koşulların büyümeyi bastırması. Yani ateşkes olsa bile ki oldu işte şu anda savaşın ekonomik faturası ortadan kalkmıyor. Eee sadece form değiştiriyor eee en nihayetinde. Eee tabii bu yüzden Türkiye için bence en kritik mesele şu. Şimdi petrol 111 dolardan mesela 95 dolara düştü diye rahatlayabilir miyiz? Kısmen evet tabii ki rahatlarız ama tamamen rahatlayabilir miyiz? Hayır rahatlayamayız. Neden? Çünkü enerji fiyatları yükselince bunun ilk etkisi akaryakıtta gözüküyor. Sonra nakliye maliyetlerine geçiyor. Sonra gıdaya, sanayiye, hizmetlere yayılıyor. Hani fiyat bir kez yukarı gittikten sonra petrol biraz düşse bile o etkinin tamamı geri alınmıyor maalesef. Eee işte uluslararası enerji fiyatları mesela gerilese bile akaryakı tarihçi tüketicii fiyatlarındaki o maliyet kaynaklı artışların büyük ölçüde kalıcı olabileceği söyleniyor maalesef. Tam da mesele bu aslında. Yani Türkiye gibi enerji ithalatçısı bir ekonomide savaş sadece pompa fiyatı demek değil. Enflasyonun omurgasına ek baskı demek. Cari cari açık baskısı demek. İşte faizin daha uzun süre yüksek kalması demek. Büyümenin daha uzun süre kırılgan bir şekilde kalması veya işte düşük kalması, bast bastırılması demek. Bu arada bütçe tarafında da e ilginç bir tablo var. Mart ayında hazine nakit bütçe açığı 279.6 milyar TL 280 milyar TL diyelim olmuş. Geçen yılın aynı ayındaki 299 milyar TL’ye yakın ama 12 aylık bütçe açığının milli geliri oranı da %2.8’den 2.7’ye gerilemiş. Faiz dışı dengede bir miktar iyileşme var. Buna rağmen faiz harcamalarının yıllık bazda 95 milyar TL artarak 230.6 milyar TL’ye çıktığını görüyoruz. devlet tarafında da yani finansman maliyeti artıyor. Yani sadece hane halkı ya da şirketler değil kamunun da faiz yükü birazcık büyüyor. Vergi gelirlerinin milli geliri oranının yükselmesi de bize eee başka bir şey anlatıyor. Devlet daha çok gelir topluyor ama bu ekonomide rahatlama olduğu anlamına gelmiyor. Aksine çoğu zaman vatandaş ve şirket üzerinde artan yük anlamına gelebiliyor. Burada tabii bir de eee gene çok yorum geliyor. İşte muhtemelen şimdi daha henüz okumadım ama canlı yorumlara da belki yazılmıştır. Bu ortamda ne yapmalıyız? Şunu alayım mı? Bunu alayım mı? Kripto mu? MT mı, döviz mi, Türk lirası faiz mi? Konut alalım mı, almayalım mı bu ortamda? Araba alayım mı, almayayım mı vesaire. Burada ve tabii hep söylüyorum yatırım tavsiyesi vermiyorum, çok net olayım ama şunu söyleyebilirim. Büyük dönemlerde yani genel olarak aslında böyle dönemlerde en tehlikeli şey eee tek bir hikayeye körü körüne bağlanmak. Bunu söyleyeyim. Ne? Altın işte altın. Bu hikaye bazen altın oluyor, bazen gümüş oluyor, bazen başka bir şey oluyor. Ama ya mesele eee buna bağlanmamak tek bir hikaye. Yani mesela şöyle örnek vereyim. Sadece petrol savaşı var diye sonsuza kadar gider. diye sanmak. Bunu eee savaştan dolayı petrol sadece işte petrol fiyatları sonsuza kadar artar diye düşünmek hata olabilir ki bugün gördük. Yani bir siyasi açıklama geldi. Petrol tak diye çok sert geri çekildi. Eee veya sadece altın her koşulda kazanır demek de fazla mekanik olabilir. Çünkü altın evet güvenli limanı olduğu kadar faiz, dolar ve reel getiri dinamiklerine de bakan bir MT. İşte kripto cephesi zaten hani jeopolitik şoklarda ilk anda bazen teknoloji varlığı gibi, bazen alternatif rezerv varlığı gibi davranıyor. Yani orada da çok net ve tek yönlü bir refleks yok. Döviz tarafında Türkiye’de kur zaten kontrollü bir hatta ilerliyor ama bu kontrolün maliyetini rezervlerde ve para politikasında görüyoruz. Ne zaman karşı sürdürülebilecek bilmek şu an için en azından çok mümkün değil. Türk lirası faiz sarfı ise tabii kısa vadede yüksek getiri veriyor gibi gözükse de enflasyon ve kur beklentisine bağlı olarak gerçek getirisi herkes için aynı olmayabilir. Bunu da söyleyelim. Bu yüzden hani böyle bir ortamda mesele böyle bir kahraman varlık, kahraman yatırım aracı bulmak değil aslında hani riski tanımak, likiditeyi korumak ve vade uyumsuzluğu yaratmamak, duygusal işlem yapmamak. O yüzden mesela ben olsam bu dönemde eee şu zihniyetin özelliği kaçınırım. Yani sabah bir haber gördüm. Bütün portföyü ona göre çevirdim. Çünkü şu anda dünyanın hani hakikaten ana gerçekliği oynaklık. 2 hafta sonra müzakere dağılırsa petrol tekrar sıçrayabilir. E altın belki düşer o ilk sıçrama anında. İşte Lübnan cephesi genişlerse farklı fiyatlamalar görebiliriz. İran iç siyasetinde sertleşme olursa başka sonuçlar çıkabilir. Trump’ın dili bir gecede yine değişebilir. Değişti ya gördük zaten. Hani artık herhalde bunu görmek için şey yapmak lazım. Hani kör olmak lazım. Görmemek için diyelim. Eee, [homurdanır] yani dolayısıyla mesele yön tahmin etmekten çok yanlış çıktığında ayakta kalabilmek diye düşünüyorum. Hani bence bugün küçük yatırımcı için de en değerli şey büyük getiri peşinde koşmak değil. Büyük hata yapmamak. Bir parantez daha açayım burada. Çünkü böyle dönemlerde insanlar sadece fiyatlara bakıyor ama fiyatların arkasındaki o psikolojik dengeyi veya psikolojiyi yeterince konuşmuyor. Oysa piyasayı asıl hareket ettiren şey çoğu zaman çıplak veri olmuyor da beklenti değişimi oluyor. Mesela bugün petrolün sert düşmesi bize sadece arz korkusunun azaldığını söylemiyor aslında. Aynı zamanda şu mesajı veriyor. Piyasa en azından bu sabah itibariyle dünyanın tamamen kontrolden çıkacağı senaryosunun olasılığını düşürdü. Nükleer savaş bile masadaydı. Yani düşünsenize nükleer eee yani değil mi? medeniyeti baştan sona sileceğim dedi. Mesela İran medeniyetini bir nükleer bomba atmayacağının garantisi var mıydı? Ama altının ve gümüşün aynı anda güçlü kalmasına başka bir şey gösteriyor. Demek ki hani yatırımcılar şunu düşünüyor. Tamam kıyamet senaryosu birazcık geri çekildi ama önümüzde hala çok kırılgan, çok oynak, çok belirsiz bir dünya var. Yani piyasada tam bir rahatlama yok. Sadece panikten temkinli beklentiye geçiş var. Ben öyle görüyorum. Çünkü bir de şu da var tabii. Bu ayrımı yapmak şu açıdan da önemli. Çünkü küçük yatırımcı [boğazını temizler] çoğu zaman şöyle düşünüyor. İşte petrol düşüyorsa risk bitmiştir. Altın yükseliyorsa kıyamet geliyor. Borsa yükseliyorsa her şey güllük gülistanlık. Oysa gerçek hayatta bunların hepsi aynı anda olabiliyor. Hatta bugün tam da öyle bir gün yaşıyoruz bence. Çünkü dünya şu anda tek merkezde bir risk üretmiyor. Bir tarafta savaş riski var. Öbür tarafta enflasyon riski var. Başka bir tarafta merkez bankalarının bundan sonra ne yapacağı sorusu var. Bir tarafta büyüme yavaşlayacak mı sorusu var. Yani yatırımcı tek bir tehlikeyle karşı karşıya değil. Eee bir risk sepetiyle karşı karşıya. Dolayısıyla portföy davranışları da karışıklaşıyor buradan baktığınız zaman işte bir kısmı petrol satıyor, bir kısmı altın alıyor, bir kısmı hisseye dönüyor, bir kısmı duvardan çıkıp başka güvenli limanlara yöneliyor. Hani bu yüzden piyasayı böyle tek bir manşetle okumak özellikle de böyle dönemlerde çok yanıltıcı olabilir. Tabii Türkiye açısından da bunun ayrı bir boyutu var. Biz malum petrol eee ithalatçısı bir ülkeyiz. Yani petrol üretmekten ziyade ürettiğimiz petrol de var ama genelde ithal eden büyük ölçüde bir ülkeyiz. Bu nedenle dışarıda enerji fiyatı yükseldiğinde ilk tepkiyi sadece akaret istasyonunda değil de hayatın tamamında hissediyoruz. Y işte nakliye pahalıyor, üretim maliyeti artıyor, market rafına gelen ürünün fiyatı değişiyor. Sanayicinin eee üreticinin işte tarımsal üreticinin elektrik, doğalgaz faturası şişiyor. Sonra dönüp bu maliyetler tabii enflasyonun gövdesinden yerleşiyor. Burada tabii en kritik mesele şu. Fiyatlar yukarı çıkarken çok hızlı çıkıyor ama geri inerken aynı hızda inmiyor maalesef. Çünkü maliyet geçişkenliği dediğimiz şey aşağı yönlü simetrik çalışmıyor. Şirketler zamları hemen yansıtıyor ama indirimleri daha yavaş yapıyorlar. O yüzden petrol bugün sert düşmüş olsa bile maalesef ve maalesef pompaya tabii ki yansıması olabilir. Eğer ÖTV’ye eee çok fazla yüklenmezse maliye. Ama bunun eee vatandaşın petrol inse bile, motorin inse bile vatandaşın cebine aynı hızda ve aynı güçte yaşayacağını yansıyacağını düşünmek maalesef mümkün değil. Doğru değil. Özellikle yüksek enflasyonlu bizim gibi ekonomilerde bir kez bozulmuş fiyatlama davranışını geri çevirmek çok daha zor oluyor. Bir de şu var tabii böyle dönemlerde insanlar eee işte şunu soruyorlar. Hocam bekleyelim mi alalım mı satalım mı? Bence dediğim gibi bu burada cevap finansal üründen önce zihniyette yatıyor yani. Çünkü çoğu insan piyasaya maalesef bilgiyle değil stresle giriyor. Eee en tehlikeli kombinasyon da bu bence. Belirsizlik arttığında insanlar ya aşırı cesur oluyorlar ya da aşırı korkak. Oysa ikisi de zarar verebilir. Hani bir geceden zengin olma hayaliyle pozisyon büyütmek de risklidir. Her şeyi satıp panikten yanlış zamanda çıkmak da risklidir. Hani böyle zamanlarda bence esas mesele fırsat avcılığı değil de eee hata yönetimi yani parasını yöneten insan önce kendine şu soruyu sormalı. Ben bu oynaklığı psikolojik olarak kaldırabiliyor muyum? Hani yarın sabah tamamen ters bir manşet gelirse ben ne yapacağım? Çünkü piyasa malum sadece kazananları değil hani soğukkanlı kalanları ödüllendiriyor. Özellikle savaş, ateşkes, diplomasi ve hani bu enerji fiyatlarındaki oynaklığın içe geçtiği bunun gibi dönemlerde şu anda içinde bulunduğumuz gibi dönemlerde bence en önemli yatırım becerisi böyle tahminde falan bulunmak değil, savrulmamak olur. Şöyle toparlayayım son olarak büyük resme. Evet, bir ateşkes var ama kalıcı barış değil. Eee, ikincisi petrol düşüşü önemli ama savaş öncesi normale dönüş anlamına gelmiyor maalesef. 3. Altın ve gümüşteki o güç bence bize belirsizliğin devam ettiğini söylüyor. 4. belki Türkiye açısından enerji şokunun hani enflasyon, faiz, işte cari açık büyüme üzerinde etkisi sürecek gibi gözüküyor. Merkez Bankası’nın ve ekonomi yönetiminin işi kolaylaşmış değil. İşte yatırımcı açıdan bence asıl mesele açısından hani doğru kahramanı bulmak değil, doğru kahraman aracı, yatırım aracını bulmak değil de yanlış senaryoda yıkılmamak. Bugün dünyada çünkü fiyatlanan şey tam olarak bu. O yüzden ben bugünü şöyle okuyorum. Hani bu ateşkes savaşın bittiği an değil tabii ki. Bu ateşkes savaşın ekonomik maliyetinin dünyaya daha kontrollü biçimde yayılmaya çalıştığı böyle bir ara durak gibi bir şey olacak aslında. Trump evet şimdilik geri adım attı. Çünkü enerji fiyatlarının kontrolden çıkmasının hakikaten Amerika için de ağır bir ekonomik ve siyasi faturası vardı. İran’da çok zayıflamış bir pozisyondaydı ama hürmüs kartını tamamen masadan kaldırmadı. İşte İsrail malum kendi ajandasını tamamen bırakmış değil. Ortadoğu’da Türkiye’de işte bu küresel dalganın, çalkantının tam ortasında hem enerji ithalatçısı hem yüksek enflasyonla hem de sıkı para politikası altındaki bir ekonomi olarak çok hassas bir dengede duruyor. Çok kırılgan bir dengede duruyor. Hatta belki de birazcık suni bir dengede duruyor. Dolayısıyla bugün evet rahatlayalım bir miktar da olsa ama rehabete kapılmayalım. Çünkü asıl hikaye yeni başlıyor diye düşünüyorum. Önümüzdeki iki hafta hakikaten petrolün yönünü de işte piyasanın o sinirini de bizim cebimize yansıyacak o ekonomik baskının da şiddetini belirleyecek. Bunu söylemiş olayım öncelikle. Şimdi eee hemen yorumlara bakalım hızlı hızlı. Eee varsa hani böyle hakikaten acil bir soru. Günaydın. Hürümüz de açıldı hocam. Evet konuştuk onu. Düşüşte olan GAP ileride yeni bir şeyler olacağını işaret eder gibi. Eee Trump hürümüze yardıma gidiyormuş. Hocam buradan geri dönmez artık bu savaş. Herkes gördü ne olduğunu. Şu anda petrol düşüyor haliyle. Aynı şeyleri kimse yaşamak istemez. Günaydın. Wall Street baskısına dayanamadı. Altında o kadar ben biraz reel olun lütfen. [homurdanır] Altında hareket yok. Bu kadar. Ben zaten hani petrol kadar olmadığını söylemiştim. Eee, başka İran’ın bu imtiyazı vermesinin nedeni ne olabilir hocam? Eee, diye bir soru gelmiş. Kim yazmış? Hatta biddonas eee yazan arkadaşımızın adı. Vallahi yani İran tabii de ciddi derecede hasar gördü. Bunu söyleyelim. Yani eee, kolay değil. Bir, eee, hani iki tane hakikaten teknolojik açıdan da çok güçlü olan iki tane devlete karşı eee, bu kadar uzun süre dayanabilmek. eee ki yani işte hani özellikle de önde gelen siyasi eee liderleri vesaire öldürülmüşken ama tabii en temel sebep şu hani İran hakikaten bu savaşı sonsuza kadar hani hürümüzü kapalı tutarak sürdüremezdi. Çünkü hem kendi ekonomisini hem de petrolünü satabildiği hatlara ağır maliyet bindiriyor. Çin’e mesela ağır maliyet bindiriyor. O yüzden hani boğazı kontrollü biçimde açmayı ve saldırıların durması, müzakere zeminini kazanması vesaire hatta mümkünse tazminat gibi böyle bazı karşılıklar almasını bu hesapla kabul etmiş gibi gözüküyor. Hani tabii bir geri adım gibi duruyor ama aslında çok da zayıflayan bir pozisyondan biraz zaman kazanma ve masayı tamamen kaybetmeme hikayesi bence. Eee, hafta sonuna kalmaz 15.000 yani ben ben rakam vermiyorum açıkçası onu söyleyeyim. Eee, altının ne demiş arkadaşlar? Altının yeni dünyayı yeniden fiyatlayacağını düşünüyorum ama savaş bitse bile etkilerinden dolayı bir süre paranın altyapı vesaire gideceği için altından sert yükseliş beklemiyorum. Makul olabilir bu görüşünüz. eee hani savaş bitse bile yeniden inşaat altyapı harcamaları, bütçe açıkları hakikaten bu piyasaları karmaşık tutacak. Ama tabii bu İran’da olacak. Bunların önemli bir kısmı biraz da Ortadoğu’da olacak yani. Çünkü büyük ölçüde zarar gören ülkeler bunlar. Dünya ekonomisine de hani ciddi derecede ağırlık yapar mı bu ülke ekonomileri emin değilim ama en azından yazdıklarınız makul. E onu da söyleyebilirim. Eee İran ambargosu kalkarsa İran’dan ucuza petrol alma şansımız var mı? Evet, tabii ki de var yani sonuçta ama eee ambargo kısa vadede kalkar mı emin değilim. Yani en azından Amerika Birleşik Devletleri İran’da ticaret yapma ambargosunu kaldırırım. Çünkisi zaten yapmıyor ama biliyorsunuz kendisiyle ticaret yapan, kendi parasını kullanan ülkelerin de yapmasını istemiyor. Ama evet yani kalkarsa hakikaten böyle bir ihtimal eee doğar. Bunu da söylemek lazım. Ama tabii bir yandan da tabii yaptırımın kalkması da değil sadece hikaye. Yani ödeme kanalları, sigorta, taşıma, işte rafineri uyumu bunların tabii hepsinin normale gerekiyor. Eee bunu da söyleyelim. E başka ne var bakalım? Hocam 200’den başka aşağı bir şey kalmamış. Öyle parktaki otları yeriz. Evet beğenmeyi unutmayalım. Evet beğenmeyi unutmayalım lütfen. Like’larınızı eee bekliyorum. Eee Yalçın Küçük videosunu teşekkür ederim. Evet böyle bir tematik yayın yaptım Yalçın Küçük’le ilgili. Dün eee görenler görmüştür. eee başka devam edeceğiz. Yani ülke ekonomileri, tematik konulara devam etmeyi düşünüyorum. Neden çok hızlı konuşuyorsunuz? Yetişemiyorum. Yani belki yavaşlatarak dinleyebilirsiniz. Ben öyle biraz eee şey bir insanım. Hani hızlı hareket eden, hızlı yaşayan bir insanım diyelim. Eee maalesef böyle. Petrol fiyatı 35’e düşer mi? Eee yok bence yani çok kolay kolay 35 dolar göreceğimizi düşünmüyorum. Eee hocam size göre de artık en önemli yatırım aracı eğitim değil mi? Tabii ki burada sadece okullardan bahsetmiyorum. Dünya klasiklerinden uzmanlık sertifikalar yani evet tabii kendinize yapacağınız yatırım anlamında kesinlikle öyle. Eee yani tabii bu çağda en değerli yatırım aracı değil mi böyle çoğu zaman binadır, arsadır, dövizden altındır, şudur budur. Ondan evvel tabii insanın kendine yaptığı yatırım. Sadece eğitim değil yani hakikaten fiziğinize de yaptığınız yatırım, kendinize yaptığınız yatırım, sağlıklı yaşama yaptığınız yatırım. Eee, tabii ben şimdi şey değilim. Hani sağlıklı yaşam koçu gibi de konuşmayayım ama, eee, yani tabii bu sürekli öğrenme kapasitesi, yabancı dil, dijital beceri, mesleki uzmanlık bunlar hakikaten önemli. Ben mesela şimdi şu yaşımda profesörüm kendi kendimce de. Eee, ama, eee, oturdum mesela şu anda yurt dışında online bir master programına başvurdum. Eee, yapay zeka üzerine. Eee, Eylül ayından itibaren yapay zeka masterı yapacağım. Eee, kendimce. Çünkü biraz da hakikaten bu ayrıt arkasındaki teknik ayrıntıları öğrenmek istiyorum. Yani demek ki öğrenmenin yaşı da yokmuş diyebiliriz ki ya. Tamam ben de o kadar da yaşı ilerli bir insan değilim sonuçta. 42 yaşındayım ama eee 43 yaşındayım pardon ama eee yani sonuçta evet yatırım yapmanız önemli. Yalçın hocayı çok iyi anlattın. Evet soruyu neden atlıyorsun okumuyorsun. Eee hangi sorudan bahsediyorsunuz? Beno yani her soruyu ülkede ekonomik kriz ne zaman bitecek? İşte her soruya cevap veremiyorum tabii ki. Ülkedeki ekonomik kriz ne zaman bitecek? Bu soru çok zor bir sorusu bu soruya cevap vermek. Yani ben size ne diyebilirim ki? 3 ay sonra bitecek, 5 ay sonra bitecek, 6 ay sonra bitecek. Hani bu kolay bir şey değil. Dünyadaki gelişmelere de bağlı, ülkedeki gelişmelere de bağlı, siyasi gelişmelere de bağlı. Bunların hiçbirini öngöremeden ne zaman bitecek? Nasıl diyebilirim yani? Eee, Enak hakkındaki şüpheleriniz TÜK hakkında da var mı? Hangisi daha doğru sizce? Ben her zaman söylüyorum. Enak’la TÜK’ün arasında bir yerde bence gerçek. Eee, bunu defalarca söyledim bu arada onu da söylemiş olayım. Yani eee, TÜK’te hakkında düşünmeyelim. Hatta TÜK’le ilgili eee Haluk Levent Hoca’nın şarkıcı Haluk Levent değil Bilgi Üniversitesi’nde profesör olan ekonomi profesör olan Haluk Levent Hoca’nın eee ağır ekonomi programında, Mediascop’taki ağır ekonomi programında Öner Günçlı ile beraber yapıyorlar. Çok güzel bir bulgusu var. 2022-2023 yılındaki enflasyon verisi ile ilgili eee TÜK’in iki verisi arasındaki uyumsuzluğu, tutarsızlığı gösteren bir yayındı. Şimdi hangi yayın olduğunu söyleyemeyeceğim ama yani tabii ki şüphelerim var. Yani ben sadece ENA çamur atıyor gibi falan da gözükmek istemem. ki na’ın başındaki Veyseler hocaı da tanıyorum bu arada. Eee ama e ENA’ın da şeffaflık konusunda sıkıntılar olduğunu söylemeden geçemeyeceğim. Yani bunu da söylemiş olayım. Vallahi başka hocam yatırımı konuştuk. Bu İran İsrail çalışmasında Türkiye olarak iktidar ne yapmalı? İktidar adayı partiler ne yapmalı? Vatandaş olarak biz ne yapmalıyız? Vallahi bu da çok aslında çok yani böyle ik dakikada cevap verebilecek bir soru değil sanki değil mi? Hani burada tabii yani yapılması gereken ki kısmen de yapılıyor. Hamasi dil yerine değil mi? Soğukkanla devlet hakkıyla hareket etmek. eee, Türkiye’yi doğrudan çatışmanın parçası haline getirmeden bir şeyler yapmaya çalışmak. Eee, böyle slogan atarak değil de açık bir dış politika, ekonomi programı ortaya koymak. Hani ekonominizin bunların etkilenmemesi mümkün değil. Bütün dünya ekonomileri etkileniyor ama ekonominizin bundan etkilenme oranını birazcık değiştirebilirsiniz. Eee, işte reformlarla hakikaten sağlam bir ekonomi kurduğunuzda eee, yani sonuçta eee, ne bileyim dolar, brand petrolün 110 dolara gördüğü dönemler bundan birkaç yıl evvel de olmuştu. Eee, bizdeki işte motorin benzin fiyatı 78 liraydı o zaman. 10 liraydı, 15 liraydı. Şimdi gene 110 doları görüyor. Dolar cinsinden petrolün fiyatı aynı ama bizdeki karşılığı şimdi kaç 80 lira? 90 lira. Neden? [boğazını temizler] Demek ki sizin iç ekonominizde de bazı sıkıntılar var, değil mi? Enflasyonla ilgili. Eee bunu da söylemiş olalım. Eee hocam ITO, TWK, ENAK topla 3’e böl gerçek enflasyon işledi. Ama olabilir. Geometrik bir ortalama da olabilirsiniz. Aritmetik olması gerekmiyor ama eee bunu da söylemiş olayım. Eee dün İran’dan ham petrol tedarine yeniden başlayacağız demişler ama doğrulanmadı o. Onu da söyleyelim. Hani öyle bir şey ben de okudum bu arada şeyde. [homurdanır] Eee burada noktalayayım. Eğer hani varsa bir eee cevaplanmadığını düşündüğünüz bir soru. Yani yanlış eee veya çok eksik cevapla yanlış değil de eksik cevapladığımı düşündüğünüz veya dediğim gibi atlayabiliyorum. Her soruya da cevap vermem mümkün değil. Bir de videoları da 30 dakikanın altında tutmaya çalışıyorum. Eee o yüzden eee şey yapalım. eee burada noktalayı noktalamış olayım videoyu. Eee ama sorularınızı, yorumlarınızı lütfen video bittikten sonra videonun altına yazarsanız eğer eee şey yapalım. Eee mutlaka ama mutlaka akşam saatlerine kadar emin olun ki cevaplayacağım. Yani şunu söylemeye çalışıyorum. Mutlaka ve mutlak eee ayrıntılı bir şekilde sorularınıza cevap veriyorum zaten. Şimdi bana işte Ben Seno’an suya sabuna dokun. İşte iktidar ne zaman gidecek vesaire gibi yorumlar da geliyor da lütfen yazın sorularınızı. Ayrıntılı olarak yazın. Ben de size ayrıntılı olarak akşam saat mutlaka cevap vereceğim. Suya sabana dokunmayan yayınlar yapmıyorum. Zaten tematik yayınlarımı da başka yayınlarımda görüyorsunuz, biliyorsunuz. Eee ve verdiğim cevapları da bütün yorumlara biliyorsunuz. En azından öyle olduğunu düşünüyorum. Umuyorum. Eee yorumlarınızı bekliyorum. Ayrıca bir arkadaşımız da 50 kişiye üyelik hediye etmiş. Kendisine de Hasar Hasar at 34. Çok teşekkür ediyorum. Eee hepinize iyi günler diliyorum. Lütfen sorularınızı sorun. Akşam saatlerine kadar mutlaka ama mutlaka detaylı cevap alacaksınız. Teşekkürler. İyi günler.